محمدحسين ناصر الشريعه
245
تاريخ قم ( فارسى )
مدرسه رضويه يا مأموريه در بازار كهنه قم واقع و منسوب به حضرت رضا عليه السّلام است ، و مىگويند زمان تشريف فرمائى حضرت به خراسان از قم عبور نموده و مستقبلين هريك از حضرتش تقاضا مىنمايد در خانه آنان فرود آيد . حضرت مىفرمايد « ناقىّ مأمورة » ، ناقه در اين مكان خفت . و حضرت در آنجا نزول اجلال فرمود . پس از تشريف بردن حضرت اين مكان را مسجد و مدرسه ساختند و معروف شد به رضويه و مأموريه و از مؤيدات آن حدود هم معروف است به محله شاه خراسان . از كتاب « فرحة الغرى » سيد بن طاوس « 1 » هم استفاده مىشود كه حضرت از قم عبور فرموده است . مرحوم حاج سيد حسن صابونى در اوائل دولت ناصرى ، اين مدرسه را تعمير و نيز آبانبارى مقابل آن بنياد نهاد . « 2 » مدرسه مؤمنيه يا تحويلخانه اين مدرسه را محمد مؤمن نام شاملو در سلطنت شاه سلطان حسين صفوى ساخته و در محله سنگ سياه واقع است و از قرار مذكور در ايام سلاطين سلفگاهى مخزن عليق و تحويل اجناس به سپاهيان بوده از اين جهت مشهور به تحويلخانه شده است . گويند داراى كتابخانه مهمى بوده كه به تاراج رفته و فعلا بىاهل و مخروبه است و با تعمير ممكن است آن جا را آباد و طلبهنشين نمود . عجب آنكه در اين چند سال با اين كه جا براى طلاب علوم دينيه تنگ بوده و خانه براى آنها اجاره مىنمودند آنجا را تعمير و مسكون ننمودهاند . در سر در آن اشعارى است كه مادهء تاريخ آن اين است : بهترين مدارس عالم ( 1113 ) مدرسه مادر شاه مدرسه كوچكى است از ابنيهء مادر ناصر الدين شاه و جنب بقعهء مادر شاه كه ذكر آن در ابنيه آستانه از اين پيش مذكور شد .
--> ( 1 ) - [ سيد عبد الكريم بن احمد بن طاووس از مفاخر دانشمندان ما متوفى به سال 496 هجرى ، شرح حالش را در جلد چهارم « مفاخر اسلام » نوشتهايم . ] ( 2 ) - در زمان مرحوم آيت اللّه بروجردى نيز تعمير گرديد . مراجعه شود به « اضافات كتاب » ( د )