حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
563
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
--> حفظ قبور آنان اين محدوده را به باغ باصفايى تبديل كردند ، و صورت قبر دو تن از علماى مشهور مدفون در آن را ( كه عبارتند از على بن ابراهيم قمى متوفاى پس از سال 307 ه و صاحب تفسير قمى ، و محمد بن قولويه متوفاى 299 - 301 محدّث و فقيه آن دوره ) نيز ترميم نموده ، كه در دو سمت اين باغ قرار داشت ، و قميّان همواره در حفظ حرمت آن كوشا بودند ، حتى در دوره رژيم پهلوى از ساختن آبريزگاه در آن ممانعت به عمل آمد ، ليكن در سال 1377 شمسى با خيانت گروهى از مسئولين شياد شهر قم و با استفاده از غفلت بزرگان حوزه ، اين محدوده تخريب و تبديل به بازارى براى فروش متاع دنيا گرديد ، و نگارنده خود ناظر بود كه شبها دستگاههاى حفارى با گودبردارى ، جمجمه و استخوانهاى مؤمنين مدفون در اين قبرستان را بيرون آورده و به بيرون شهر انتقال مىدادند ، بىترديد لعنت و نفرين ارواح مؤمنين مدفون در آن شامل بانيان ، و دستاندركاران اين هتك حرمت ، و دودمان آنها در دنيا و آخرت خواهد بود . امّا قبرستان ابن بابويه : كه محدوده زاويه شمالى خيابان چهارمردان را در بر داشته ، بتدريج و روز به روز كوچكتر گرديد ، بخش عمده آن كه زاويه خيابان چهارمردان را دربر داشت ، نخست به گاراج ماشينهاى قم - كاشان تبديل شد ، و سپس بر روى زمين آن پاساژى بنا گرديد كه همچنان پاىبرجاست ، و بقعه ابن بابويه در پس آن قرار گرفت . امّا قبرستان شيخان : ( يا مقبرة الشيوخ ، كه در برخى از متون تاريخى از آن ياد شده است ) به رغم دستاندازيهاى شهردارى ، و تصرف زمينهاى پيرامون آن براى ساختن مغازه و بازارچه ، بگونهاى كه چشمانداز خارجى آن از ميان رفته است ، همچنان محدوده كهن خود را تا به امروز حفظ كرده است . دكتر حسين مدرسى طباطبايى در گزارشى كه نيم قرن قبل درباره محدوده قبرستان بابلان و پيرامون آن تهيه كرده است ( تربت پاكان : 2 / 105 ) مىگويد : ( گورستان بابلان : از بقاياى اين گورستان كه اكنون همه آن جز قسمتى بسيار كم به صورت خيابان و ميدان و ابنيه و باغ ملى درآمده ، دو بقعه نوساز ، يكى مدفن على بن ابراهيم نگارنده تفسير قرآن و در گذشته پس از 307 ، و ديگرى مدفن محمد بن قولويه فقيه و محدّث عصر خود و در گذشته 299 - 301 در ميان باغ ملى به جاى مانده است . قبر ميرزا حسن لاهيجى قمى حكيم و دانشمند قرن يازدهم در گذشته 1121 هجرى در كنار جوى آب خيابان ارم ، نيز