حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
529
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
« ذكر امام أبى محمّد الحسن العسكري ، و ولادت او ، و مدّت عمر و امامت او ، و وقت وفات او ، و ذكر قبر و مشهد و تربت او » امام حسن بن علىّ عسكرى بسرّ من رآى « 1 » ، روز جمعه هشت روز از ماه ربيع الاوّل « 2 » كذشته ، از ماذر در وجود آمده است . و كويند كه : آخر سنهء اثنتين و ثلثين و مائتين « 3 » و بروايتى : سنهء احدى و ثلثين و مائتين « 4 » . و ماذر او امّ الولد بوده است ، و او را سمانه « 5 » خواندهاند ، و معروفه بامّ الحسن بوده است . و امام حسن عسكرى - عليه و على آبائه التحيّة و السّلم - روز آدينه سه روز از ماه ربيع الأول كذشته ، سنهء ستّين و مائتين « 6 » - و بروايتى : سنهء احدى و ستّين و مائتين « 7 » - در خلافت معتمد « 8 » ، بسرّ من رآى وفات يافته است ، و او را بيست و هشت سال بوده است ، و بروايتى بيست و نه سال « 9 » . و مدّت امامت او پنج سال و هشت ماه و پنج روز بوده است .
--> ( 1 ) . به روايت شيخ مفيد رحمه اللّه در « الارشاد : 2 / 313 » امام حسن عسكرى در سال 232 هجرى ( سال پيش از انتقال امام على النقىّ از مدينه به سامراء ) در مدينه به دنيا آمد . ( 2 ) . در اصل : الأولى . و شيخ مفيد در « الارشاد : 2 / 313 » ولادت را در ماه ربيع الآخر آورده است . ( 3 ) . سال 232 هجرى . ( 4 ) . سال 231 هجرى . ( 5 ) . عمرى نسّابه در « المجدى : 130 » سمانه را نام مادر امام على النقىّ دانسته است ، و شيخ مفيد رحمه اللّه در « الارشاد : 2 / 312 » مىگويد : ( و امّه امّ ولد يقال لها : حديث ) ، و كلينى عليه الرحمه در « اصول كافى : 2 / 503 » نام مادر حضرت را حديث يا سوسن دانسته است . ( 6 ) . سال 260 هجرى . ( 7 ) . سال 261 هجرى . ( 8 ) . المعتمد باللّه عباسى . ( 9 ) . اصول الكافى : 1 / 503 ، الارشاد : ج 2 / 313 و 336 .