و در كتاب عبّاسى « 1 » مذكور و مسطور « 2 » است كه : « ابو نصر حسن بن علىّ قمى منجّم « 3 » أيضا ، در كتابى كه او را بوده مترجم ، و مشهور بكتاب تاريخ خلفآ و روزكارها و عيدهآى ايشان ، ياد كرده ، و حكايت نموده كه : « عجم را استفتاح « 4 » و ابتدآى خراج ايشان در هر سالى ، در ماه فروردين بوده در اول سال ايشان ، زيرا كه آفتاب درين هنكام ببرج حمل درمىآيد ، در اوّل آذر ، و غلّات و

--> ( 1 ) . اين كتاب يكى از منابع مصنف در تدوين تاريخ قم بشمار مىرود ، كه در چهار مورد از او درباره اخبار دوره بنى العباس روايت مىكند . دكتر سيد حسين مدرسى طباطبايى در ( كتاب‌شناسى آثار مربوط به قم ص : 19 ) مىگويد : ( كتاب عباسى از احمد بن اسماعيل بن سمكة بن عبد اللّه ، أبو على بجلى ، استاد ابو الفضل بن العميد ، كه كتابى بزرگ و در احوال و اخبار خلفاء و دولت عباسى ، و در حدود ده هزار برگ بوده ، و كتابى به اين بزرگى و جامعيت در اين باب نوشته نشده بوده است ( فهرست شيخ : 31 چاپ نجف ، فهرست نجاشى : 71 ، ذريعة : 3 / 264 و 15 : 211 ) و أيضا Tradition surviral : P . 420 ، ترجمة محقق كوشا جناب آقاى رسول جعفريان ، و با تشكر از راهنمايى ايشان كه بدين منبع اشارت فرمود . ( 2 ) . مسطور : نوشته‌شده . ( 3 ) . در هيچ يك از منابع موجود نامى از اين منجّم قمى نيامده است ، تنها سيد ابن طاووس در « فرج المهموم في تاريخ علماء النجوم : ص 127 » آورده است : ( و ممّن اشتهر بعلم النجوم بدقة رأيه من علماء الشيعة ، الشيخ الفاضل نصر بن الحسن القمى ، وصل الينا من تصانيفه كتاب المدخل في علم النجوم ) ، همچنين مرحوم سيد محسن امين عاملى در « اعيان الشيعه : 5 / 210 » آورده است : ( الشيخ أبو نصر الحسن بن على القمى : حكى عن الجزء الثانى من مجلة الشرق ( احتمالا مقصود مجله المشرق است ، كه از سال 1898 م تا كنون از دار المشرق در بيروت منتشر مىشود ) أنّ له كتاب « البارع فى احكام النجوم و الطوالع » من الكتب الفارسية القديمة ، توجد نسخة ناقصة منه فى المكتبة الملية فى برلين ، تاريخ كتابتها سنة 806 ه ، و أنّه استظهر أنّه الف حدود سنة 327 ) ، و شيخ آقا بزرگ تهرانى نيز همان گفتار ابن طاووس را تكرار كرده است ( الذريعة : 20 / 247 ) . ( 4 ) . شروع و آغاز .