جون مزدك « 1 » بر قباد « 2 » غلبه كرد ، قباد را كفت : وظيفه جنان است كه تو اين آتشها را باطل كردانى ، الّا سه آتش را ، و اين ديكر آتش را بنزديك نقل كنى . و همچنين مجوسى روايت كرد ، كه : آتش آذرجشنسف از آتشكذه بيرون آمد ، و به آتش ماجشنسف بآذربيجان متّصل شد ، و بذان آميخته شد ، و جون آن را بر مىافروختند ، آتش آذرجشنسف سرخ پيذا و ظاهر ميكشت ، و آتش ماجشنسف سفيد ، و اين كاهى مىبود كه پيه « 3 » را در آن مىانداختند . و راوى ميكويد ، كه : جون مزدك را بكشتند ، ديكر باره مردم آتش‌ها را بجآى خود نقل كردند ، و آتش آذرجشنسف بآذربيجان نيافتند ، و همه اوقات تفحّص آن مىنمودند ، و بر أثر آن ميرفتند ، تا معلوم كردند كه آن بمزدجان « 4 » مراجعت كرده است ، و باز كرديد ، پس همه اوقات بذين قريه اين آتشكذه بوده است ، تا آنكاه كه برون تركى - أمير قم - بذين ديه رسيد ، و بر بآروهاى آن منجنيقها و عرّادها نصب كرد ، و آن را در سنه ثمان و ثمانين و

--> ( 1 ) . مزدك پسر بامداد ، درباره او اطلاعات اندكى در دست است ، گويند داعيه اصلاح مذهب مانى ، و قصد از ميان برداشتن طبقات مردم ، و تساوى آنان در استفاده از وسائل زندگى در روى زمين را داشت ، قباد پادشاه ساسانى در دوره اول سلطنت خود ( 488 تا 498 م ) طرفدار آئين مزدك شد ، كه بر اثر شورش نجبا سلطنت را از دست داد ، و بعدها پس از مرگ قباد و هنگام جانشينى انوشيروان ، عيسويان و زرتشتيان بر عليه مزدكيان همداستان شده ، و تمامى سران آنان به قتل رسيدند ( نگاه كنيد به : لغت‌نامه دهخدا : ماده مزدك ، و به تاريخ سلطنت قباد و ظهور مزدك ) . ( 2 ) . قباد پسر فيروز بن يزگرد ، پدر انوشيروان ، نوزدهمين پادشاه از سلسله ساسانى ( 488 - 531 م ) ، و مدت سلطنت او چهل و سه سال بود . در دوره سلطنت او مزدك دعوى نبوت كرد ( لغت نامه دهخدا : ماده قباد ) . ( 3 ) . احتمالا به معناى « پيفه » كه در تعريف آن در صحاح الفرس آمده است : ( چوبى باشد خود رنگ ، بغايت پوسيده و نرم شده . . . و چون چخماخ زنند آتش در آن گيرد ) . ( 4 ) . در أصل : بفردجان ، كه خطاست .