أسدى « 1 » - كه بذين ناحيت افتاده بود - آن را بنا كرده بود ، و در آن تنها نماز مىكزارد ، و چون مختار بن أبى عبيد ثقفى « 2 » بكوفه خروج كرد ، و طلب قصاص خون حسين بن علىّ عليهما السّلم مىنمود ، كشندگان حسين بن علىّ ازو بكريختند ، و در ميان ايشان

--> كناره‌اى كه در آن آب فراوان و چشمه‌هاى متعدد است باشد . در پاورقى صفحة 584 برهان قاطع ذيل ماده « چم » آمده است : مردم دار المرز و مردم مرو شاهجهان چشم را چم گويند ، كه به عربى عين خوانند ، و چون هم اكنون گيلانيان چشم را چم cum گويند ، بنابراين در شعر امروزى به نظر مىرسد چم با جيم فارسى مستعمل باشد . ( 1 ) . تركيب اين نام خطاست ، زيرا اسدى نام پدر خطّاب نمىباشد ، بلكه نام عشيره و طايفه‌اى است كه خطّاب بدان منتسب بوده است ، و آنان قبيله بنى أسد مىباشند كه از قبايل عرب مهاجر به عراق در دوران فتوحات اسلامى بودند ، و در كوفه و پيرامون آن ، و بخصوص در آباديهاى منطقه غاضريّه ( كربلاى امروزى ) سكونت گزيدند ، و برخى افراد اين طايفه پس از واقعه كربلا اقدام به دفن شهداى كربلا نمودند . ( 2 ) . مختار بن أبى عبيد بن مسعود بن عمرو ثقفى ، او و پدرش از بزرگان بنى ثقيف ( قبيله‌اى كه سكونتگاه آنان شهر طائف بود ) بودند ، مختار از فرماندهان شجاع و نام‌آور در دوره خلافت عمر بن الخطاب بود ، و در جنگهاى فتح عراق مشاركت داشت . او را با صفاتى همچون شجاع ، صاحب رأى ، سخنور ، زيرك توصيف كرده‌اند ، عمر بن سعد بن أبى وقاص شوهر خواهر او صفيّه بود . زندگى مختار فراز و نشيبهاى فراوانى داشته است ، و درباره اعتقادات او سخنان گوناگونى گفته شده است ، ولى روايات صحيحى درباره نيكى اعتقادات او در منابع اماميه آمده است ( نگاه كنيد به : معجم رجال الحديث : 18 / 94 ) . مختار در سال 65 هجرى به داعيه خون‌خواهى امام حسين عليه السلام در كوفه قيام كرد ، و بسيارى از شركت‌كنندگان در واقعه كربلا را به قتل رسانيد ، و سرور و شادمانى را به خانه‌هاى شيعيان و علويان بازگردانيد ، و عاقبت در مصاف با لشكر مصعب بن الزبير - كه از سوى برادرش عبد اللّه بن الزبير كه به جنگ او آمده بود - در رمضان سال 67 هجرى كشته شد . در روايات آمده است كه امام زين العابدين عليه السلام پس از شنيدن خبر مرگ مختار براى او از خداوند طلب رحمت نمود ، و فرمود : ( جزى المختار خيرا . . . ) . آرامگاه او امروزه در بيرون باروى مسجد جامع كوفه در زاويه جنوب شرقى آن قرار دارد ، و زيارتگاه مردم است .