كردند « 1 » ، ايشانرا در قريهء ممجّان « 2 » فرود آورد . عبد اللّه بن سعد « 3 » را در سرآىء مردى كه نام او

--> ( 1 ) . در سال 74 هجرى . ( 2 ) . يكى از هفت روستاى دشت قم كهن ، كه از بهم پيوستن آنها شهر قم كنونى برآمد ، در تاريخ قم ص 42 آمده است : ( بلدهء ممجّان يعنى نفس شهر قم ) ، همچنين در همان منبع ( ص 60 ) آمده است : ( ممجّان كه امروزه قصبهء قم است ) ، و ايضا در ص 33 آمده است : ( تمامى اراضى ممجّان و مالون و جلنبادان قصبهء بلده قم گشتند . . . ) ، از مجموع اين گفته‌ها برمىآيد كه بخش مركزى قم كهن كه مغرب و شمال آن ساحل شرق رودخانه قم تا آغاز باجك و سمت شرقى و جنوبى آن روستاى مالون ( - زمينهاى پيرامون بقعه شاه احمد قاسم ) بوده است . ليكن استاد على أصغر فقيهى در ( تاريخ مذهبى قم : ص 82 - 81 ) درباره موقعيت جغرافيايى ممجّان ( يا به لهجه اهل قم منيجان ) مىگويد : ( كميدان در سمت شمال غربى خاك فرج و قبرستان وادى السلام فعلى و طرف مغرب رودخانه است ، بنابراين منيجان در روبروى آن ، در سمت مشرق رودخانه و در اطراف چهار امامزاده تا شاه سيد على و تا حدود راه سراجه و قنوات ادامه داشته ، و امروز در همين حدود آثار و اطلالى ديده مىشود ، و قبرستان اين قسمت شهر كه به نام مالك آباد بوده ، هنوز باقى و همان قبرستان متروكى است كه در ما بين شاهزاده سيد على و شاهزاده أبو احمد ( به تعبير مردم قم امامزاده ميانى ) ديده مىشود ) . در اينجا لازم به يادآورى است كه هنگامى كه مشغول تصحيح اين بخش از كتاب بودم ، سوگمندانه خبر درگذشت مرحوم استاد على اصغر فقيهى را شنيدم ، اين مرد بزرگوار كه نزديك به يك قرن زندگى كرد ، از چهره‌هاى فرهنگى قم بشمار مىرفت ، وى سالهاى متمادى در مقام آموزگارى خدمت نمود ، و معلمى وظيفه‌شناس و كوشا بود ، وى از ديرباز به تحقيق و تفحص در تاريخ پرداخت ، و كتابهاى متعددى در اين زمينه نوشت كه مهمترين آنها دو اثر جاودانه او درباره وهابيت و آل بويه مىباشد ، وى بعدها به تاريخ قم روى آورد ، و در اين زمينه آثار ارزشمندى ( اعم از كتاب و مقاله و رساله ) بر جاى نهاد ، و نوشته‌هاى او درباره قم ، و بويژه درباره تعيين موقعيت جغرافيايى نامهاى تاريخى از ارزش والايى برخوردار است ، و در شمار منابع تحقيق درباره قم بشمار مىرود . وى مردى متواضع ، در كمال ادب و فروتنى و سخاوت علمى بود ، كه در دادن اطلاعات هرگز بخل و تنگدستى به خود راه نمىداد . خانه او در خيابان باجك روبروى مسجد رضوى قرار داشت ، و همواره آمادگى پذيرايى از طالبان علم بود . به گفته برادرش وى در سال 1292 شمسى به دنيا آمد ، و در روز 28 رمضان سال 1424 ه برابر با دوم آبان 1382 ش درگذشت ، و در مقبره سوم جنوب شرقى صحن اتابكى به خاك سپرده شد . ( 3 ) . عبد اللّه و أحوص فرزندان سعد بن عبد اللّه اشعرى ، نخستين اشعريانى بودند كه در سال 74 ه