و در جنب مدرسه زاويهء نيكو دارد و كتبخانه ، و دو آب در پاياب مدرسه جارى است ، و باغچهء مشجّر و مكروم در خلف مدرسه ، و چند خانه‌هاى عالى و بادگيرهاى رفيع در حوالى مدرسه ساخته . و بانى اين مدرسه مولانا و صاحب اعظم ضياء الدين حسين « 1 » رضى بوده ، و چون بناى اين مدرسه بنهاد و اساس آن ساز كرد به جوار رحمت حقّ پيوست . / 135 / و فرزندان بزرگوار او مولانا شرف الدين على و مولانا مجد الدين حسن به اتمام آن سعى نمودند و در سال خمس و سبعمائه تمام كردند . و اين پسران از دختر مرتضى اعظم سعيد ركن الدين محمد نظام قاضى متولّد شده بودند . و مولانا شرف الدين على در صدد وزارت بود ، و مجد الدين حسن را سلطان مبارز الدين محمّد مظفر قاضى گردانيد و او قاضى نافذ الحكم بود به شركت مولانا و مرتضى اعظم جامع الكمالات سيد جمال الدين حسن الحسينى البخارى . و مدرسهء ضيائيه در زمان مولانا مجد الدين حسن معدن درس و فتوى بود و تمام اكابر و علما و فضلا در درس او حاضر آمدندى و علامهء زمان خود بود [ 159 ] و قاضى عالم عادل متبحّر بود كه هرگز غبار رشوت گرد دامن او ننشسته و شرح كتاب « تيسير حاوى » كه نوشته است بر كمالات و فضل او دالّ است . و مقابل مدرسه حمّامى مروح با مسلخى مربع و حياض بسيار و خلوات نيكو ساز كرده . و تمام سلاطين بنى مظفر ملازمت او كردندى و سخن او را انقياد جستندى . ذكر مدرسهء كماليه در داخل شهر يزد مدرسهء عالى نيكوست و درگاه رفيع و دو منار بر بالاى درگاه نهاده كه نظير خود ندارد ، و چهار صفّهء منقّش از طرفين و قبهء عالى كه مدفن بانى و فرزندان و اقارب او [ ست ] به كاشى تراشيده و ايزارهء كاشى نهاده ، و در پاياب مدرسه دو نهر آب جارى كرده ، و ساحت درگاه و حوانيت ساخته ، و خانقاه و بيت الادويه ترتيب كرده . / 136 /

--> ( 1 ) . ف : حسن .