و حمّامى عالى به رسم رجال با مسلخ و حياض و خلوات قريب مدرسه ساخته . و اكنون مدرسه و عمارت و حمّام در عين خرابى است و تمام كاشىها [ را ] كنده‌اند و در مدرسه [ را ] برده‌اند . و بانى اين عمارت صاحب اعظم خواجه كمال الدين ابو المعالى بن برهان الدين لطف اللّه بود ، و پدر او به استقلال وزير سلطان محمد مظفر بود ، و قنات از فراشاه بيرون آورد و آب آن در ميان آب شهر مخلوط است تا در مسجد جمعهء عتيق شهر آنجا [ 160 ] منقسم مىشود و به مدرسه و حمام مىرود و موقوفات او بسيار است . و اين عمارت در سال عشرين و سبعمائه بود . ذكر مدرسهء حسينيه به كوچهء حسينيان در داخل يزد اين مدرسه از استحداث مرتضى اعظم سعيد شرف الدين حسين پدر امير معين الدين اشرف است ، و اگرچه مدرسه‌اى مختصر است ولى تمام به كاشى تراشيده و طلا و لاجورد معرّق « 1 » است . و در خلف صفّهء بزرگ قبهء رفيع و گنبد عالى بنهاده . و امير شرف الدين حسين و امير معين الدين اشرف و ديگر بسيار « 2 » از سادات مثل سيد جلال الدين مجتبى مفتى در آن مدرسه مدفون‌اند . و نهر وزير در ميان مدرسه جارى است ، و مصنعهء عالى بر در مدرسه نهاده كه مردم شهر و محله از آن مستفيض مىگردند و از آب تفت آن را مملّو مىكنند و با شتر گلو آب به شهر مىآورند . و اين مدرسه در سال ست و عشرين و سبعمائه بوده ، و مدرسه‌اى به غايت مروّح است . امّا در عين خرابى است . / 137 / ذكر مدرسهء صاعديه در داخل شهر اين مدرسه [ را ] خواجه ركن الدين صاعد وزير كه صاحب خيرات و مبرّات بود ساخته و به غايت مدرسهء خوبى است و درگاه رفيع و صفّه‌هاى عالى دارد و در آستانه گنبد ساخته و آن را « بسحاقيه » نام كرده ، و دو نهر آب در اين مدرسه جارى است .

--> ( 1 ) . ف : مغرق . ( 2 ) . كذا در اصل ، شايد : « بسيار ديگر » .