علي بن زيد البيهقي ( ابن فندق )

297

تاريخ بيهق ( فارسى )

ص 37 س 17 عليا باد س ؟ ؟ ؟ ح . . . اين دو كلمه در هر دو نسخه مخصوصا ( نب ) مانند دو نام مستقل جدا از يكديگر نوشته شده و احتمال قوى مىرود كه هر دو يك نام و ( سبح ) كه صحيح آن ( سبخ ) است وصف عليا باد باشد ، و بنا بر اين علياباد سبخ همان ديه خواهد بود كه اكنون علياباد شور ناميده مىشود و در دو فرسنگى ششتمد واقع است . ص 38 س 6 نحاب . . . اين كلمه در ( نب ) نخاب نوشته شده و كتابت متن صحيح است ، و اين نام را امروز نهاب مىنويسند و مىگويند كه بمعنى نه آب است . ص 39 س 6 پساكوه . . . اين نام در هر دو نسخه بسين و در دو موضع ديگر ( ص 39 و ص 130 ) بشين نوشته شده و در اينجا هم ظاهرا پشاكوه است ، مخفف پيشاكوه . س 16 نسبه بهمن بن اسفنديار . . . بسيارى از نامهاى اشخاص و امكنهء قديم فارسى در نوشته‌هاى تازى باشكال گوناگون ضبط شده و بيشتر اين اختلاف در نقل كلمات از خط پهلوى به خط نسخ يا كوفى و قسمتى هم در تحولات پى در پى دو خط اخير و مقدارى هم در نتيجهء تحريف و تبديلهاى كاتبان بوجود آمده ، و تعيين تلفظ اصلى و املاء صحيح اغلب اين نامها در صورتى ممكن است كه اصل پهلوى آنها به خط پهلوى در دست باشد ، بعضى در تصحيح و تحقيق اين گونه كلمات خود را مقيد مىدانند كه تمام اشكال مختلف هر كلمه را ضبط و نقل كنند ، و اين در بيشتر موارد تطويلى بىفائده است ، و بدين جهت در نقطه‌گذارى و تصحيح اسامى نسبنامهء بهمن بنقل آنچه در فارسنامه نوشته شده اكتفا نموديم ( ذيل ص 40 ) ، در اينجا هم براى اينكه معلوم شود كه اختلاف در اين نامها تا چه حد است نسب بهمن را بطورى كه از دو تاريخ ابن اثير و ابن خلدون مستفاد مىشود نقل مىكنيم : بهمن بن اسفنديار بن كيستاسب بن لهراسب بن كى كاوس بن كينيوش بن كينيه بن كيقاوش بن كينيه بن كيقباد بن راع بن ميسرة بن نوذر بن منوچهر . ص 40 س اول و اسمه عامر و يقال بنيمين بن يهود ابن . . . اين عبارت محرف مىنمايد چه مفهوم آن با صرف نظر از نقص جمله اينست كه نام بهمن عامر و بقولى بنيامين بن يهودا بوده و سخافت و بطلان اين معنى محتاج ببيان نيست . در نسبت بهمن ببنى اسرائيل برخى از مورخين چنين گفته‌اند كه مادر وى از آن طايفه بوده است ، از جمله طبرى در تاريخ كبير خود