ميرزا شمس بخارايى
34
تاريخ بخارا ، خوقند و كاشغر ، بخارايى
تهران شد . شاه عبّاس ، جهت احترام بيشتر مرتضى قلى خان ايشيك آقاسى باشى ، حاكم تهران را به مهماندارى تعيين كرده به استقبال فرستاد . هنگامى كه امام قلى خان به قزوين رسيد ، شاه فرمان داد تا بر كنار شهر جشنى مفصّل و باشكوه بر پا سازند و خود نيز در حوالى « بيدستان » قزوين به پيشواز امام قلى خان رفت . شاه عباس چند روزى امام قلى و همراهانش را در باغ جنّت آباد قزوين پذيرايى كرد ؛ چون زمان حج سپرى مىشد شاه عبّاس ، بيست هزار تومان به امام قلى خان و همراهانش هديه كرد و آنگاه اجازت داد تا به سفر مكّه روند و به حاكمان ايرانى مسير راه نيز دستور داد كه در حوزهء حكومت خود از محبّت و احترام كوتاهى نكنند . امام قلى خان در هنگام برگشت از مكّه به مدينه ، در سن شصت و دو سالگى در گذشت و در گورستان بقيع دفن گرديد . « 1 » ( 1060 ه . ق / 1649 م ) . حكومت امام قلى خان در ماوراء النهر ، ساده و مردمپسند بود . او با نيروى معنوى خود بر اشراف سلطه داشت و مردم به جهت ديندارى و درايتش ، وى را محترم مىداشتند . امّا ، ندر محمّد خان در شيوهء حكمرانى خود رأى و مستبد بود و اين شيوه به زودى منجر به بروز مخالفتهاى طايفهاى و خانوادگى ، ميان او و پسرش عبد العزيز گرديد كه مىتوان گفت ، پس از مرگ وى تا آغاز حكومت منغيتيه در بخارا ، ماوراء النهر به خود روى آرامش را نديد . ندر محمّد خان 1055 - 1051 ه . ق / 1645 - 1641 م پس از امام قلى خان ( 1051 ه . ق / 1641 م ) برادرش - ندر محمّد خان فرزند دين محمّد خان - به جاى وى نشست . او ثروت افسانهاى داشت ، مىگويند : « از سلاطين شيبانيه و اشترخانيه هيچكدام به دولتمندى مثل او نبود . چنانچه ششصد قطار شتر در زير بار داشت و هشتاد هزار در طويله و در گلهء او بود . هشتاد هزار
--> ( 1 ) . عباسنامه / 34 - 39 ؛ كشكول سليمى / 247 ؛ تاريخ افغانستان / 104 ؛ الرّمزى ، دربارهء شجرهء امام قلى خان چنين مىنويسد : امام قلى خان بن دين محمّد بن جانى سلطان ، بن يار محمّد بن منغشلاق بن چواق بن محمّد خان بن تيمور سلطان بن تيمور قتلغ بن تيمور بك اوغلان بن قتلغ تيمر خان بن تومغان بن آباى بن اوز تيمور بن توقاى تيمور بن جوجى بن چنگيز خان . تلفيق الاخبار ، ج 2 / 505 .