ميرزا شمس بخارايى
235
تاريخ بخارا ، خوقند و كاشغر ، بخارايى
حضرت امام و ينگى قلعه را از مهمترين شهرهاى بازرگانى در قطغن و بدخشان مىداند . وى مىگويد : در بين مراكز مذكور كندوز و امام صاحب ، تركيب شهرى داشته است . طرح نوسازى شهر امام صاحب كه شبيه كندوز بود ، در سال 1935 شروع شد . امام صاحب با اماكن متبرّكهء خود صاحب شهرت فراوانى است . در اواخر ارديبهشت ماه ، مقارن با جشن 40 روزه ، مهمانان زيادى از پاكستان و ايران به اين شهر مىآيند و موجب رونق بازار آن مىشوند . شهر و بازار امام صاحب با حدود 660 دكان خود مركز مهمّى براى داد و ستدهاى مردم بسيارى از روستاهاى پراكنده در حوضهء رودخانه آمو درياست ؛ همچنين كارخانهء پنبه پاككنى ، وابسته به شركت ( پنبه و روغن نباتى ) سپين زر ، به اهميّت شهر از نظر بازرگانى افزوده است . در سال 1973 براى نخستين بار دو مولّد برق ديزلى سفارش داده شد . امّا با وجود سعى بسيار ، در نوسازى شهر در سى سال گذشته ، امام صاحب هنوز شهر سنّتى است . از طرفى با اينكه امام صاحب در 20 كيلومترى جادهء آسفالته كندوز بندر شير خان قرار دارد ، رونق چندانى ندارد . اين شهر ، هنوز نام خود را حفظ كرده است و امروز از شهرهاى مهم استان قندوز ، در شمال شرق افغانستان شمرده مىشود كه داراى 545 / 1 كيلومتر مربع مساحت و داراى 124 روستا و در حدود 500 / 146 نفر جمعيّت مىباشد . جغرافياى شهرى در افغانستان / 95 100 ؛ شناسنامه افغانستان / 84 . 144 / 9 - هندوكش نام باستانى هندوكش « يوپاى رىسنا » است . يونانيان اين سلسله كوه را به نام « پاراپاميزوس » يا كوهى كه بلندتر از پرواز عقابهاست ، ياد مىكردند . بعضى از جغرافيانگاران اين كوه را قفقاز هند نيز خواندهاند . جغرافياى عمومى افغانستان / 41 . ابن بطوطه نخستين جهانگردى است كه از كلمهء هندوكش با همين ريخت امروزى ياد كرده است و دربارهء وجه تسميهء آن مىنويسد : « در راه ما كوهى واقع بود كه هندوكش ناميده مىشود يعنى قاتل هندوها ؛ چون بردگان و كنيزكانى كه از هند مىآوردند اغلب از شدت سرما و يخبندان در اين كوهها تلف مىشوند ، نام آن را هندوكش نهادهاند » . سفرنامهء