ميرزا شمس بخارايى
217
تاريخ بخارا ، خوقند و كاشغر ، بخارايى
عبد الرّحمان خان ، مير محمّد حسين خان والى ميمنه از در صلح پيش آمد و پذيرفت كه ساليانه چهل هزار مثقال طلا به عنوان خراج به حكومت بپردازد و بدينگونه ميمنه تابع حكومت مركزى گرديد . در دومين محاصره و برخورد كه شش ماه به درازا كشيد ( 76 - 1875 م . ) شهر فتح و ويران شد . امّا بعد از جنگ دوّم انگليس و افغان كه با شكست افغانها پايان يافت ، خانان ميمنه قدرت سابق خويش را دوباره به دست آوردند و در ظاهر مستقل شدند 1879 م ، اين استقلال تا سال 1884 م ، ادامه پيدا كرد . افغانستان در قرن نوزده / 183 ، 184 ؛ جغرافياى شهرى در افغانستان / 143 ؛ افغانستان در مسير تاريخ / 591 . در روزگار امارت عبد الرّحمان خان ( 1901 - 1880 م ، ) مردم ميمنه به رهبرى دلاور خان 1887 م ، با همنوايى بخشى از قشون هرات به فرماندهى داود شاه خان نايب سالار بر ضد بيدادگريهاى امير برخاستند كه فرجام اين رويارويى شكست قيام كنندگان و استيلاى دوبارهء امير بر شهر بود . كردكف دو سال پس از اين رويداد ، از اين محلّ ديدن كرده است . او با تلخى شهر را به ويرانهاى تشبيه مىكند و مىنويسد كه از جمعيّت شهر فقط نزديك به 10 % آن باقى مانده است . افغانستان در مسير تاريخ / 664 ؛ جغرافياى شهرى در افغانستان / 143 . پس از آرامش اوضاع ، امير سياستى را در پيش گرفت كه بر طبق آن قبايل پشتون را در مرزهاى شمالى افغانستان اسكان دادند و بدين گونه مردم بومى را به محاصره كشيدند و ارتباط مستقيم ازبكهاى ميمنه را با هم نژادانشان در آسياى مركزى قطع كردند و پس از اين ، داد و ستد تجارى توسط خود دولت انجام مىگرفت . سفرنامهء خراسان و سيستان / 24 ؛ سراج التواريخ ، ج 3 ، ق 1 / 126 . در دوران امير حبيب اللّه ( 1901 - 1919 م ) از ميمنه به عنوان حكومتى ( استان ) مستقل - حاكم آن از سوى امير انتخاب مىشد ، ياد شده است . سراج التواريخ ، ج 1 / 5 . ميمنه امروز به عنوان مركز استان فارياب در شمال افغانستان هنوز نام خود را نگهداشته است ؛ اين شهر داراى 31 كيلومتر مربّع مساحت و 100 روستا و در حدود 100 / 45 نفر جمعيّت است و فاصلهء آن با كابل 796 كيلومتر مىباشد . برنامهء نوسازى شهر از سال 1949 م ، در بخش غربى شهر قديمى آغاز شد . در اين قسمت ساختمان ادارات و سازمانهاى دولتى بنا گرديد . اين شهر با استعداد و ظرفيتى كه در خود دارد