ميرزا شمس بخارايى
169
تاريخ بخارا ، خوقند و كاشغر ، بخارايى
مؤلف ناشناختهء ظفرنامهء خسروى از اين دو تن ، در روزگار امير نصر اللّه ، به نام : « الغ بيگ » و « محمّد شريف بىتوپچى » ياد كرده است . الغ بيگ ، در سال 1259 ه . / 1841 م ، در جنگ امير مذكور با اللّه قلى خان اورگنجى سمت توپچىباشى داشت . ر ك : - 22 ، - 24 ، - 117 . 83 / 17 - واقعهء فوت امير حيدر ( 1800 / 6 - 1827 م ) مير حيدر هنگامى كه در جشن نامگذارى نوهء خود ، سيّد مظفر به نسف رفته بود ، در راه بازگشت به بخارا بيمار شد و پس از يك هفته سرانجام در سال 1242 ه . ق ، به سن 47 سالگى در گذشت . ظفرنامهء خسروى / - 7 تا - 9 . احمد مخدوم دانش سال تولد امير را 1189 ه . ق / 1775 م ، و جلوس او را بر تخت سلطنت بخارا يكشنبه 14 رجب سال 1215 ه . ق / 1800 م ، - در حالى كه سه ساعت از طلوع آفتاب گذشته بود - و مرگ وى را چاشت پنجشنبه 4 ربيع الاوّل در 1242 ه . ق / 1827 م ، سن 53 سالگى ، پس از 27 سال حكومت ذكر كرده است . تاريخ سلطنت خاندان منغتيه / 26 - 29 . ميرزا محمّد سليم بخارايى كه روزگار اميران منغيت را از نزديك دريافته ، اوضاع دوران مير حيدر را نسبت به ظفرنامهء خسروى اندكى گستردهتر آورده است : « جنّت مكانى در 1215 هجرى به سن 22 سالگى از ولايت قرشى آمده ، بر تخت سلطنت بخارا جلوس كرد . مادرش دختر ابو الفيض خان بود كه سيادت پادشاهان ذوى الاقتدار منغيتيه از سيّد امير حيدر مىباشد . لقب امير حيدر « امير سعيد » مىباشد . به تاريخ 1242 ه . از اين جهان فانى انتقال كرد و به حضرت املا مدفون گرديد . مدّت پادشاهى او 27 سال بود ، 48 سال زندگانى يافت . پادشاهى بود رعيتپرور ، عالم و سخى و متّقى بود . از اهل طلبه 400 نفر شاگرد داشت » . كشكول سليمى / 263 - 267 . 86 / 14 - امير مير حسين خان ( 1242 ه / 1863 م ) تاريخنگاران ، از سلطنت امير حسين به اختصار ياد كردهاند ؛ ميرزا عبد العظيم سامى