مياندروف مىنويسد : مسافت آندخود تا بلخ پانزده فرسنگ ، چهار هزار خانه و عمارات خوب دارد . سكنهء آنجا مركب از عرب و تاجيك و اوزبيك مىباشند . ميمنه قصبهء خوب معمورىست و متجاوز از هزار خانه دارد . قريب به هفت هزار نفر سكنهء آنجا مىباشد . غالب ساكنين آن اوزبيك مىباشند . برنس روسى چنين مىنگارد : در سال 1827 ميمنه در دست يكى از خوانين بود كه او مىتوانست شش هزار سوار حاضر نمايد و خود در آنجا حكمرانى داشت . حاكم آندخود يا آندخوى نيز پانصد سوار در تحت اطاعت خود داشت . قصبهء شبرغان « 1 » ششصد سوار از خود حاضر دارد . اين قصبات كمال متانت را با قلعه و خاكريز داشتند كه من خود ديدم و سكنهء آقچه به تحقيق معلوم نشده است . در شهرهاى حوالى بخارا كه « رامى تانسكوى » و « زنداميشك » ، « و افكند » ، « رديزى » ، « خير آباد » و « آكازى » و « هيجونه » باشند به اندازهء هفتاد هزار سكنه موجود و به شمار آمده است . سكنهء حوالى سمرقند پنجاه هزار و سكنهء حوالى كارشى هفتاد هزار به شمار آمده است . در عهد حكمرانى مير حيدر ، سال 1822 ، محمّد رحيم خان خيوينى با پانزده هزار سوار جنگاور به عزم تسخير بخارا تاخته ، مير حيدر نيز با لشكر بخارا به مقابلهء وى رايت جنگ افراشته ، در كنار رود آمويه تلاقى فريقين واقع شد . نايرهء حرب در گرفت . هشت هزار تن از لشكريان خيوين در همان روز كشته گرديد ، بقية السيف از ترس مهاجمات بخاراييان مركب به رود آمو زده ، طعمهء ماهيان گرديدند و محمّد رحيم خان با وجود زخم منكرى كه داشت فرار نموده ، برادرش در دست لشكر بخارا اسير و خود را به دست خود كشته ، عار اسيرى را به خود نتوانست ببيند و در دست دشمن گرفتار شود . موراويف « 2 » سيّاح روس نگاشته است كه ، در چهارده سال قبل از اين محاربه ايلت نظر خان حكمران خيوين با لشكر زياد به عزم تصرف بخارا حركت كرد و

--> ( 1 ) . اساس : شبورگان ، با توجه به منابع جغرافيايى تصحيح شد . ( 2 ) . N . N . Muraviev .