جعفر حميدى
99
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
همهء مورخان معتقدند كه در زمان طهمورث پادشاه پيشدادى ظهور كرده است . حتى صاحب كتاب مجمل التواريخ و القصص كه مؤلفى گمنام مىباشد ، معتقد است كه بودا ، وزير طهمورث سومين پادشاه سلسلهء پيشداديان بوده است . « و وزير طهمورث را نام بدا است » « 1 » و حضرت ادريس نيز در عهد طهمورث مىزيسته است . طبرى و مسعودى و ساير مورخان نيز او را معاصر طهمورث دانستهاند . مسعودى دربارهء او مىنويسد « بوداسف در هند ظهور كرد ، وى هندى بود و از هندوستان به سند آمد . آنگاه ، سوى سيستان و زابلستان رفت كه ولايت فيروز بن كبك بود . آنگاه از سند سوى كرمان رفت ، و دعوى پيغمبرى كرد ، و پنداشت كه فرستادهء خداست ، و واسطهء ميان خالق و مخلوق است . و به سرزمين فارس آمد و اين در اوايل پادشاهى طهمورث پادشاه ايرانى و به قولى در ايام پادشاهى جم بود . بوداسف نخستين كسى بود كه مذهب صابيان را پديد آورد . وى به مردم مىگفت در اين جهان زهد ، پيشه كنند و به عوالم بالا توجه كنند ، كه پيدايش نفوس از آنجا بوده است ، و منبع اين جهان از آنجاست . بوداسف شبهاتى دليل مانند گفت ، و بتپرستى را ميان مردم تجديد كرد ، و حرمت بتان را با نيرنگها و خدعهها در دل مردم نفوذ داد « 2 » . مسعودى آنگاه راجع به آراء و عقايد صابيان بحث مىكند . اما ، لازم به تذكر است ، سخنانى كه مسعودى دربارهء بودا گفته است ، به تمامى با حقيقت مقرون نيست . زيرا بودا مردى خدعهباز و نيرنگساز نبود و مردم را فريب نمىداد . و موضوع انتصاب صابئين به بودا نيز جاى ترديد دارد . زيرا اگر صابئين را پيروان حضرت يحيى [ 104 ] تعميددهنده بدانيم بايد گفت ، اولا آنان يگانهپرستند ، و در ثانى حضرت يحيى معاصر با حضرت عيسى مسيح بوده است و حال آنكه بودا حدود پانصد سال پيش از ميلاد در هند متولد ، و در سن هشتاد سالگى درگذشته است . بودا كه به معنى بيدار ، آگاه و خردمند است ، اسم اصلىاش « سدهارته »
--> ( 1 ) . ملك الشعراى بهار ( مصحح ) مجمل التواريخ و القصص ، به كوشش محمد رمضانى ( تهران كلالهء خاور . بىتا ) ص 98 ( 2 ) . مروج الذهب و معادن الجوهر ، ج 1 ص 588