چون حضرت على با لشكريان و ياران خود بمقابله برامد در واقعه جمل « 1 » تلاقى فريقين روى داد ( سنه 36 ه 656 م ) و درين جنگ ده هزار نفر از طرفين به شمول طلحه و زبير كشته شدند . و چون خلافت بر حضرت على قرار گرفت ، او مركز را از مدينه به كوفه انتقال داد . در عصر عثمانى حضرت معاويه بن ابو سفيان يكى از اعيان صحابه و داهيان امت در شام والى بود . چون حضرت على او را عزل كرد ، معاويه كه مرد قوى و نافذى بود ، و رجال فراوان از قريش با او بودند مخالف شد ، و از مردم بيعت گرفت و در نتيجه جنگ ياران على و لشكريان معاويه در صفين « 2 » در سنه 37 ه 657 م روى داد ، كه تا يكصد و ده روز جارى بود ، و از طرفين هفتاد هزار نفر كشته شدند ، و چنين به نظر مى آمد كه لشكريان حضرت على پيروز باشند . درين وقت به تدبير عمرو ابن عاص كه در لشكريان معاويه بود ، واقعه‌يى روى داد ، كه آن را در تاريخ اسلامى تحكيم گويند ، و همين واقعه موجب پيدايش فرق در ياران حضرت على و خلافت بنى اميه گرديد . عمرو ابن عاص مرد هوشيارى بود ، و به لشكريان معاويه امر داد ، تا مصاحف را بطلب صلح بر نيزه‌هاى خود برافرازند ، و چون ياران على آن را ديدند ، دست از پيكار كشيدند ، و متاركه روى داد ، و طرفين به حكميت راضى شدند ، كه از طرف حضرت على و يارانش ابو موسى اشعرى ، و از جانب معاويه عمرو ابن عاص معين آمدند ، تا بين دو طرف حكميت كنند ، و نتيجهء تحكيم را در روز معين اعلام دارند . طرفين در ماه صفر 37 ه 657 م در دومة الجندل ( هفت منزلى دمشق بر راه مدينه ) فراهم آمدند ، و عمرو بن عاص به ابو موسى پيشنهاد كرد ، كه على و معاويه هر دو خلع شوند ، و بعد از ان تمام مسلمانان خليفهء ديگرى را بدون ايشان اختيار نمايند . ولى چون او در سن و

--> ( 1 ) - اين واقعه را بدان سبب جمل به فتحتين گويند كه حضرت عايشه بر اشترى را هوار سوار بود و مردم را به جنگ با حضرت على برمىانگيخت . چون اشتر را پى كردند ، حضرت عايشه بدست حضرت على آمد و با كمال احترام نگهداشته شد ( المنجد فى الادب و العلوم 141 ) ( 2 ) - صفين : به دو كسره و تشديد فاجائيست نزديك رقه بر كنار غربى فرات ( معجم البلدان 3 / 414 )