ابى بكره در سال 78 ه و داستان او با عبد الرحمن محمد اشعث در سنه 82 ه و جنگهاى رتبيل با اشعث بن بشر در 86 ه و با محمد بن جحش در سنه 109 ه و با سليمان كندى در سنه 138 ه « 1 » ذكر رفته و در سنه 151 ه آمدن يزيد بن مزيد را از طرف معن بن زايده به رخد تفصيل ميدهد كه رتبيل به او هديها فرستاد ولى يزيد با او دربست بياويخت ، و سى هزار مرد اسير گرفت ، و داماد رتبيل كه نام او ماويد ؟ ( در بلاذرى : ماوند خليفهء رتبيل ) بود زنهار خواست ، و سوى منصور خليفه فرستاده شد « 2 » همچنين مولف نامعلوم تاريخ سيستان بعد ازين عصر در موارد ذيل نام رتبيل را در ضمن وقايع سيستان آورده است : در عصر خلافت هادى در ماه صفر 169 ه تميم از بست به رخد شد و با رتبيل حرب كرد و برادر او را اسير كرد و به عراق فرستاد . « 3 » در سنه 249 ه يعقوب ليث صفارى در رخد با صالح بن نضر كه به رتبيل پناه برده بود بياوخت ، و رتبيل را بيفگند و بكشت با شش هزار مرد ، و سى هزار اسير گرفت ، با چهار هزار اسپ . و برادر رتبيل بزنهار يعقوب آمد و تخت سيمين رتبيل و خزينه و سلاح و تمام قرابتان او در دو صد كشتى به سيستان حمل شد كه در ان جمله احرسى ( كذا ) برادر رتبيل هم بود . يعقوب صالح بن حجر ابن عم رتبيل را بولايت رخد حكمران فرستاد « 4 » اما صالح در شعبان 252 ه عاصى شد و در قلعهء كوهژ ( كوهك ده ميلى غرب قندهار بر كنار غربى ارغنداب ، كه بقول بيهقى شارستان رتبيل بود ) ( ص 3 ) از طرف يعقوب متحصن گرديد ، چون صالح را يقين شد كه قلعه بخواهد ستد ، خويشتن را بكشت ، و او را از قلعه فروافگندند ، و زنهار خواستند ، و صالح را به بست آوردند و بگور كردند ، و محمد بن وصيف دبير رسايل ( سرمنشى ) دربار يعقوب شعرى پارسى بگفت در مدح او ، و در ان واقعهء

--> ( 1 ) - تاريخ سيستان 110 - 112 - 116 - 120 تا 143 ( 2 ) - تاريخ سيستان 144 ( 3 ) - تاريخ سيستان 151 ( 4 ) - تاريخ سيستان 206