50 ميلى جنوب شرقى كابل باقيست . اصل اين ستوپه‌ها را عموما از سنگ مىساختند ، كه در مقابل حوادث جوى مقاومت داشته باشد . در ستوپهء مذكور سنگ‌كارى بسيار استوار و زيبا بوسيلهء گل شده ، و از طرف بيرونى منظر خوب و تزييناتى دارد ، كه با تعميرات سبك هندى شباهتى مىرساند . بالاى ستوپه‌ها را عموما با گنبد خشتى مىپوشانيدند ، و در تمام معبد خشت پخته به نظر نمىآيد ، پايه‌ها و تزيينات خارجى آن سنگى است ، و گنبدها را با خشت خام بسيار ضخيم و كلان مىپوشانيدند . ديوارهاى داخل اطاقها را با چونه رنگ سرخ يا سياه خاكسترى كه اكنون سندله گويند اندوده‌اند . عموما اصل معبد را بالاى رأس تپه‌ها بنا ميكردند ، اما حجرات و مساكن راهبان و متوليان را در اطراف آن ولى جدا از اصل معبد مىساختند . بناى نوبهار بلخ : از ابنيهء بسيار معروف اين عصر نواسنگها رامه ( نواويهاره - نوبهار ) بلخ است كه به طرف جنوب مغرب شهر واقع ، و يكى از سلاطين سابقه آن را اعمار كرده بود ، و در دالان جنوبى آن لگن و دندان و جاروب بودا مرصع به جواهر گرانبها موجود بودند ، ستوپهء شمالى اين معبد بارتفاع 200 فت با كاشى الماسى و احجار كريمه زينت يافته بود . « 1 » جغرافيانويسان عرب همين قدر مىنويسند كه معبد نوبهار در ربض واقع بود ، ورود بلخ آب از جنب دروازهء نوبهار ميگذشت ، و طوريكه محمود بن امير ولى بخارى در قرن 17 م مينويسد : دروازهء نوبهار در سمت جنوبى شهر واقع بود ، كه در زمان او آن را دروازهء خواجه سلطان احمد گفتندى . « 2 » سلطان محمد مفتى بلخى ( حدود 970 ه ) گويد : كه از عجايب بلخ آن بود ، كه در چپاخان بلخ آل برمك خانه‌يى ساخته بودند كه صد گز در صد گز بوده است ، دويست گز بلندى آن و از اطراف عالم ، سلاطين و مردم بطواف آن مىآمدند ، و در زمان خلافت

--> ( 1 ) - سى - يو - كى كتاب اول 110 ( 2 ) - جغرافياى تاريخى بار تولد 59 بحوالت بحر الاسرار فى مناقب الاحرار محمود بخارى ( خطى )