مىباشد . كه به اطراف آن اطاقهاى متعددهء چند منزله و بالا خانهاى مختلف الاضلاع بنا مىشود . و دروازهاى اين ابنيه به طرف مشرق باز مىشود . « 1 » قراريكه فاهيان تصريح مىكند معبد شهر پشكلاوتى ( چهار سده ) كه در بالا حصار كنونى آنجا خرابه‌زار آن باقيمانده با سيم و زر تزيين شده بود « 2 » ، كه در عصر هيون تسنگ تزيينات سنگهاى نفيس نقش‌دار و چوبهاى منقوش آن ديدنى بود . « 3 » ابنيهء اوايل دورهء اسلامى افغانستان و شهرهاى آن سالم نمانده و در وقايع بعدى و تاراجهاى مكرر تاتار به خاك يكسان گرديده ، ولى آنچه از نمونه‌هاى تعمير آنوقت باقى مانده و در كمال اهميت است ، بقاياى ستوپه‌هاى مخروبه بوداييست ، كه در تمام ولايات شرقى افغانستان بر سر تپه‌ها و در مواقع محفوظ دور از سر راه بنا يافته است . اين ابنيه را اكنون در محاورهء عامهء پنبتو و درى توپ گويند : چون مقارن اسلام در ولايات شرقى و شمالى افغانستان كيش بودايى رواج داشت ، اين مردم استخوان و يا خاكستر جسم بودا و يا موى او را در چنين معابد نگهدارى و پرستش ميكردند ، و هنگاميكه هيون تسنگ اين ولايات را مىديد ، در هر شهر و هر جايى از چنين معابد ذكرها دارد ، و چون اين معابد را با جواهر و طلا و مواد گرانبها تزيين ميكردند ، و مبالغ هنگفتى بطور تحفه و نذرانه در ان فراهم مىآمد ، بنابرين از خوف تاراج چپاول‌چيان « 4 » ، چنين معابد را در گوشه‌هاى كوهساران و دره‌ها و بالاى تپه‌هاى بلند ساختندى كه حفاظت آن ميسر باشد . بقاياى آثار ستوپه‌هاى بودايى اكنون در شمال كابل و ولايات شمالى و جنوبى تا قندهار به نظر مىآيد ، كه يك نمونهء كامل آن در گلدرهء موسهى لوگر در حدود

--> ( 1 ) - سى - يو - كى كتاب دوم 132 ( 2 ) - سى - يو - كى ، سفرنامه فاهيان 12 ( 3 ) - سى - يو - كى 110 ( 4 ) - بقول هيون تسنگ در نواسنگها رامه بلخ ، بت بودا به آنقدر جواهر گرانبها مرصع و اطاق آن به مواد ثعينه تزيين شده بود كه شاهو خان پسر پادشاه هفتالى قصد غارت آن را كرد ( سى - يو - كى كتاب اول 109 )