عبد الحي حبيبى

644

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

بسنت نيز گرفته مىشد . روز اول ماه چيرت ( جيته ) اجتماعى عظيم كردندى ، و حاصل نورس كشتها را در آب براى تبرك انداختندى ، و نيز عيدى بود براى زنان كه آن را روپ پنجه ميگفتند . تمام روزهاى ماه آشار ( اسار ه ) ايام صدقه بنام آهارى و تجديد اوانى بود ، و در استقبال ماه شرابن ( ساون ) ضيافت‌هايى به برهمنان ميدادند ، و روز هشتم اسوج كه قمر به منزل نوزدهم مىآمد ، عيد مهانفمى بود كه در ان نيشكر نورس را مىچوشيدند و بزغاله‌ها را قربانى ميكردند . و روز پانزدهم كه قمر در آخرين منزل ميرسيد . عيد پهايه PUHAYA اجرا مىشد ، كه در ان كشتى ميگرفتند ، و به حيوانات بازى ميكردند و روز هفدهم صدقه‌ها را به برهمنان ميدادند و نيز روز 23 عيد آشوك بود كه در ان خوشى ميكردند و كشتى ميگرفتند . در ماه بهادر و ( بهادون ) هنگاميكه قمر به منزل دهم ميرسيد ، بنام پترپكش يعنى نيمه ماه ، براى اجداد خويش جشن ميگرفتند ، و بنام ايشان صدقه ميدادند ، و روز سوم همين ماه عيد هربالى مخصوص زنان بود . و روز هشتم و يازدهم بنام بربت عيد كلان ديگرى بود . و روز 16 همين ماه عيد كودكان بنام كراره گرفته مىشد ، كه در ان اطفال را تزيين ميكردند ، و بانواع حيوانات بازى مىنمودند ، هنگاميكه قمر به منزل چهارم ميرسيد ، تا سه روز عيدى بنام گونالهيد ميگرفتند ، و كشميريان در 26 همين ماه عيدى داشتند . در اول ماه كارتك عيد ديبالى ( ديوالى ) بود كه روز آن غسل و زينت كرده و برگهاى تنبول و فوفل را اهداء و از طرف شب چراغها مىافروختند . هكذا روز سوم منگهر عيد زنان ، و ماه‌پوش ( پوه ) موقع جشن شيرينىخورى بود ، و روز سوم آن عيد ساگارتم و خوردن شلغم بود ، و روز سوم ماه ماگ عيد زنان و اجتماع ايشان در خانه‌هاى بزرگان نزد بت گور بود ، كه زنان با آب سرد بدن مىشستند ، و روز اول همين ماه بر بالاى مواقع بلند آتش‌ها مىافروختند . روز 23 همين ماه روز مانسرتگ بود ، كه ضيافت‌هاى گوشت و ماش سياه را ميدادند ،