عدد لشكريان عرب در خراسان عدد عساكر عرب در خراسان در ايام خلفاى راشدين كم بود ، ولى بعدا در عصر امويان و عباسيان افزايش يافت . در سنه 82 ه 701 م لشكر طاووسان از طرف امويان بعدد ده هزار نفر در مقابل رتبيل زابلستان سوق شده بودند ، « 1 » در حالى كه در سنه 96 ه 714 م عساكر عرب بقيادت وكيع ( ضمهء اول و فتحه دوم ) در خراسان 54 هزار نفر از قبايل عرب و هفت هزار خراسانى بودند . « 2 » چنانچه بيايد لشكر نو تشكيل عباسيه در خراسان كه از طرف فضل بن يحيى برمكى ترتيب شده بود ، عدد آن به پنجصد هزار نفر خراسانى ميرسيد ، كه ما شرح آن را در صفحات آينده ميدهيم . اما لشكر 54 هزارى وكيع تشكيلات و عدد ذيل را داشت : از اهل بصره 9 هزار ، بقيادت حضين بن منذر از قبيلهء بكر 7 هزار ، بقيادت حضين بن منذر از بنى تميم 10 هزار ، بقيادت ضرار بن حصين ضبى از ازد 10 هزار ، بقيادت عبد اللّه بن علوان از كوفه 7 هزار ، بقيادت جهم بن زحر و عبيد اللّه بن على از مردم عجم و خراسان 7 هزار ، بقيادت حيان خراسانى . « 3 » جمله عدد اين عساكر 54 هزار . از اعداد فوق حدس زده ميتوانيم ، كه تا عصر عباسيان اغلب لشكريان اسلامى در خراسان از قبايل عرب بودند ، كه فضل برمكى عناصر فراوان خراسانى را در لشكر دخيل ساخت ، و حتى يك قطعه 20 هزارى را از ان به بغداد هم فرستاد . اما در سمت شرقى خراسان يعنى سند ، هنگاميكه محمد بن قاسم قوماندان جوان بنى اميه در سنه 92 ه 710 م با داهر راجهء سند جنگ ميكرد ، راجهء مذكور شصت هزار

--> ( 1 ) - رجوع شود به فصل دوم اين كتاب . ( 2 ) - فتوح 520 و طبرى 5 / 277 ( 3 ) - همين كتب