سپاهى را با صد پيل و ده هزار مسلح زره‌پوش بميدان آورده بود . در حالى كه لشكريان فاتح عربى تحت قيادت محمد بن قاسم 500 ، 15 نفر بودند ، كه از ان جمله نه صد نفر سپاهى نفت‌انداز داشتند . « 1 » لشكر عباسيهء خراسانى : در عهد امويان لشكر دولت تماما عبارت از تازيان بودند و چون عباسيان بر مسند خلافت اسلامى متمكن شدند ، لشكرهاى عربى يمنى و مضرى قبيلوى كه اساس آن بر عصبيت قبيلوى عرب بنا شده بود وجود داشت . ولى عباسيان چنانچه گذشت بمدد خراسانيان به تخت شاهى رسيده بودند . بنابرين فرقه‌هاى لشكرهاى خراسانى را نيز در تشكيلات نظامى خويش افزودند ، و يك فرقهء خاص حرس يعنى گارد شاهى را هم براى حفاظت پايتخت و دربار تشكيل دادند . « 2 » در اوايل عصر عباسى اين لشكر را الجند الخراسانيه مىگفتند ، كه روزبه بن داذويه مشهور به ابن مقفع اديب و دانشمند دورهء منصور عباسى كه نواز دين زردشتى باسلام در آمده بود ، در رسالهء الصحابه ( مصاحبان خليفه و امراء ) كه براى منصور خليفه نوشته ، اين لشكر خراسانى را مىستايد ، كه نظير آن در اسلام ديده نشده و به اطاعت و پاكدامنى و بىفسادى شهرت دارند . ابن مقفع درين رساله به خليفه توصيه مىكند ، كه لشكر خود را در تحت يك دستور و قانون در آورد و نگذارد كه روح فوضى تقويه شود . دوم بايد ادارهء امور ماليه در دست سرداران لشكر نباشد ، و قايدان لشكر مردان با كفايت باشند و مطابق لياقت خود مقرر شوند ، و نيز بايد لشكريان داراى ثقافت علمى و خلقى باشند و نوشته بتوانند ، و به احكام دين مطلع باشند ، و بر يك وقت معين بايشان تنخواه و ارزاق داده شود « 3 » ازين سپارش‌هاى ابن مقفع ميتوان فهميد ، كه تشكيل يك لشكر منظم به اصول و دساتير نزديك به امروز ، در همان اوقات هم در جند خراسانى مد نظر بوده و روح

--> ( 1 ) - ابو ظفر ندوى در تاريخ سند 77 ( 2 ) - تاريخ تمدن اسلامى 1 / 122 ( 3 ) - ضحى الاسلام 1 / 206 ببعد به حوالت رسالة الصحابه مطبوع در مجموعهء رسايل البلغاء