عبد الحي حبيبى

575

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

دربست نيز جدا از شهر ، اتلال و بقاياى لشكرگاه موجود است ، كه مردم بومى به زبان پنبتو آن را لشكرى بازار گويند ، و البشارى مقدسى بسال 375 ه 985 م گويد كه بفاصله نيم فرسخ از شهر بست بر راهى كه بغزنين روند ، شهر كوچك ( شبه مدينه ) بنام العسكر افتاده است كه لشكريان سلطان در انجا باشند . « 1 » بناى اين عسكرها در تاريخ دورهء اسلامى افغانستان بزمانهء اوايل فتوح اسلامى ميرسد ، چنانچه در عصر امويان هنگاميكه عمر بن محمد بن قاسم بعد از 114 ه 732 م شهر منصوره را در سرزمين سند بنا نهاد ، بقول مسعودى درين شهر در داخل قلعه لشكرگاه ساخت ، كه در ان 50 هزار نفر اقامت كرده مىتوانستند ، و اصطبل آن گنجايش ده هزار اسپ داشت ، و براى هشتاد پيل جنگى و پيل‌هاى سوارى پيل خانه ساخته بود . « 2 » در پنجشير كوهساران شمالى كابل نيز در قرون اوليهء اسلامى عسكرى بود ، كه آن را اصطخرى بنام عسكر بنجهير ياد كرده و گويد كه از آنجا تا پروان دو منزل راه بود « 3 » گاهى در اوقات ضرورت لشكريان عربى در خرگاهها ميزيستند ، و چون سرماى سخت مىآمد و سرپناهى نداشتند ، از مردم مقيم شهر و روستاها خانها را به زور و عنف مىگرفتند ، و آن را منازل عسكرى قرار ميدادند ، و اين در وقتى بود ، كه حكمرانان عربى درين سرزمين العسكرها را نساخته بودند . در عصر حضرت عثمان و حدود 29 ه 649 م چون مقدمة الجيش عربى بخراسان رسيد ، امير بن احمر بر در مرو فرود آمده بوداند خرگاهاى خرپشتها ، سرماى سخت آمد و دهقانان مرو بترسيدند بر امير و سپاهش كه از سرما هلاك شوند . پس ايشانرا در خانهاى خويش جاى دادند ، و رسم گرفتن خانهاى مردم مر لشكرى را همين امير OMAIR آورد « 4 »

--> ( 1 ) - احسن التقاسيم 304 ( 2 ) - مروج الذهب 1 / 377 ( 3 ) - مسالك الممالك 286 ( 4 ) - زين الاخبار خطى 58 ب