بريد و راهها مقصد از بريد به فتحهء اول و كسرهء ثانى اداره‌ايست كه اكنون پست Post نامند و وظيفهء آن رسانيدن مخابرات و مكاتيب و نامه‌هاى مردمست . وجود بريد در ممالك فلات ايران قديمتر است ، و اصل اين كلمه از ويريدوس Veredus يونانى گرفته شده . و معنى آن مركوب چاپار و اسپ او يا پيك بود ، و بعدا آن را بر اداره و دستگاه چاپار و هم بر منازلى اطلاق كردند ، كه بين دو مركز چاپار بود « 1 » در زمان قبل از اسلام سازمان ضبط احوال در قسمت شرقى افغانستان كه هيون تسنگ ديده موجود بود وى گويد : كه در هر ولايت مامورى باشد كه كه وقايع خوب و به دو آفات و غيره را اطلاع دهد ، و اين دفتر ضبط و ارسال وقايع رانى - لو - پى - چا گويند « 2 » ، يعنى حفظيهء آسمان‌گون Bluedeposet كه بايد آن را حفظيهء مسودات گفت . در عصر خلفاى عباسى ، ترتيب بريد را در سازمان خلافت از سوابق دورهء ساسانى و اموى گرفتند ، ولى بريد مخصوص امور حكومتى بوده و با مردم تعلقى نداشت . و مقصد از تأسيس اداره‌هاى بريد اين بود ، كه بين ولايت و مركز شاهى وسايل خبررسانى سريع و آسان موجود باشد . در عصر ساسانى پست را بوسيلهء مردمان پياده يا سوار ميرسانيدند ، و در هر منزل بريد ، اشخاص و اسپ براى اين كار موجود بودند ، و در سرزمين‌هاى عربى از اشتر كار ميگرفتند . در كتاب خسرو و ريدك نام اسپ بريد در پهلوى بگديس پانيگ

--> ( 1 ) - دايرة المعارف اسلامى جلد اول . ( 2 ) - سى - يو - كى كتاب دوم 2 / 135 طبع سوسيل گپتا در كلكته 1958 م