عبد الحي حبيبى

546

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

2 / رسيدگى به شكايات تنخواه‌گيران ( مرتزقه ) اگر تنخواه ايشان كم يا از موعد معين پستر داده مىشد ، و رد اموال مغصوبه و نگرانى اوقاف . 3 / تنفيذ احكاميكه قاضى يا محتسب از انفاذ آن عاجز باشد ، و نظر بر قضيه دو طرف متنازع . 4 / مراعات اقامت عبادات مانند حج و اعياد و جهاد . « 1 » محكمهء مظالم در ازمنهء بعد و در بين شاهان عجم به دار العدل تبديل يافت ، و رئيس آن را در عربى امير العدل و در فارسى ميرداد گفتند ، و او از طرف سلطان و پادشاه در اقامهء عدل و دادرسى مردم نايب و ملك الامراء شمرده مىشد ، و همواره مرد داراى سطوت و شمشير و اعتبار فراوان بحيث ميرداد گماشته مىشد . « 2 » و طوريكه از نوشتهء منهاج سراج جوزجانى برمىآيد ، تا حدود 650 ه 1252 م نيز در سلطنت افغانى هند منصب ميرداد وجود داشت ، و داراى اقطاع و مرسومات مقرره بوده است . « 3 »

--> ( 1 ) - تاريخ الاسلامى السياسى 2 / 240 بحوالت احكام السلطانيهء ماوردى 80 ببعد ( 2 ) - آثار الاول فى ترتيب الدول از حسن بن عبد اللّه 75 طبع قاهره 1295 ق ( 3 ) - طبقات ناصرى 2 / 41