قاضى بود ، وى مولف سنن دارمى و متوفى 255 ه 869 م است . « 1 » همچنين ابو عصمت نوح بن مريم مشهور به جامع كسيست ، كه نخستين بار فقه حنفى را فراهم آورد ، او هم قاضى مرو بود ( متوفى 173 ه 789 م ) « 2 » بعد از سنه 114 ه 732 م چون عمر بن محمد بن قاسم فاتح سند در ان سرزمين شهر منصوره را بنا نهاد ، وى محكمهء قضات را هم در ان ساخت ، كه براى نشستن قاضيان و عملهء محكمه و حفظ ديوان قضاخانه‌هايى داشت . « 3 » بو مسلم خراسانى كه نظام ادارى خلافت را در خراسان رواج داد ، به امور قضا نيز توجهى كرد ، او در سنه 129 ه 746 م كارداران مهم حكومت خود را مقرر داشت كه در انجمله قاسم بن مجاشع نقيب تميمى را به امور قضا گماشت ، كه در خندق ماخوان پيش نماز بو مسلم هم بود ، و بعد از نماز عصر قصه هم ميگفت ، و فضايل بنى هاشم را با معايب بنى اميه بيان ميداد . « 4 » در عصر هارون الرشيد بعد از جمادى الاولى ( 172 ه 788 م ) چون صدقه بن عثمان با سپاهى به بست آمد ، مطرف بن سمره قاضى فقيه بزرگ هم با او بود ، كه تا بيست سال در سيستان قضا كرد ، و در سنه 181 ه 797 م درينجا از جهان در گذشت . « 5 » در عصر مامون ابو الحسن نضر بن شميل مازنى يكى از پارسايان فقهاء و ائمه لغت عرب و شاگرد خليل بن احمد بود ، كه در مرو به دنيا آمده و چهل سال نحو عربى را در بصره خوانده بود ، چون واپس به وطن خود مرو آمد ، مامون او را به قضاى خراسان گماشت ، و او نخستين قاضى بود كه قضاى خراسان را بر مذهب حنفى تطبيق داد ، ( متوفى 203 ه 818 م ) « 6 »

--> ( 1 ) - بروكلمان در تاريخ ادبيات عرب 3 / 199 ( 2 ) - بروكلمان 3 / 245 ( 3 ) - تاريخ سند ندوى 350 بحوالت احسن التقاسيم ( 4 ) - طبرى 6 / 34 ( 5 ) - تاريخ سيستان 152 ببعد ( 6 ) - تاريخ ادب عرب از بروكلمان 2 / 138