مردم آن متمول و مترقى بودند ، و درينجا ذخيرهء بزرگ اموال التجارهء گرانبها و امتعهء مختلف كشورهاى ديگر « 1 » و مشك و گوهر و جامه‌هاى باقيمت هند وجود داشت « 2 » اين راه شمالى بازرگانى ، ولايت تخار و كابل را با هند وصل ميكرد ، و چون تجارت سرزمين‌هاى شمال هندوكش ازين راه با هند صورت ميگرفت ، بنابرين پروان شمال كابل جاى بازرگانان بود ، و آن را در هندوستان ميگفتند « 3 » ، و شهر كابل كه پيوستگاه راههاى تجارتى بود ، تنها در بازار آن به قيمت زايد از دو مليون دينار نيل فروخته ميشد . « 4 » ولايت كابل در شمال هندوكش با بلخ پيوستگى داشت ، و اين شهرى بود تجارتى و جاى بازرگانان و آبادان ، كه آن را باركدهء هندوستان گفتندى ، « 5 » و از هر طرف اموال بازرگانى بدان رسيدى ، و مجمع تجارتها و معاملات بازرگانى بودى ، « 6 » و چون بلخ با جوزجان پيوستگى داشت ، و شهرهاى جوزجان فراهم گاه صنعت‌كاران و بازرگانان و اموال تجارتى بود ، « 7 » بنابرين اهميت بازرگانى آن فراوان ميشد ، و بقول البشارى داراى تجارت نافع و اموال تجارتى فراوان و تجارتگاه سند بود ، « 8 » و شهر بلخ چهار دروازه داشت ، كه البشارى دو در آن را باب هندوان و باب يهودان ميشمارد ، و بار تولد گويد : كه اين اسامى حاكى از وجود محله‌هاييست ، كه تجار هندى و يهودى در ان سكونت داشتند « 9 » .

--> ( 1 ) - همين كتاب 163 ( 2 ) - حدود العالم 46 ( 3 ) - حدود 64 ( 4 ) - ابن حوقل 450 ( 5 ) - حدود العالم 61 ( 6 ) - ابن حوقل 448 ( 7 ) - ابن حوقل 442 ( 8 ) - احسن التقاسيم 302 ( 9 ) - جغرافياى تاريخى ايران 57