تجارت افغانستان قرن ششم و هفتم ميلادى ، بين هندوستان و كشور پارس ساسانى و ممالك ماوراء النهر و چين و جنوبا بحيرهء عرب افتاده ، و راه معروف ابريشم از ان ميگذشت ، كه به تعبير دانشمند فرانسوى رنه گروسه ، راه زيارت بودائيان هم بود ، و قوافل تجارتى ممالك هند و پارس و چين و ماوراء النهر ازين سرزمين به عراق و ممالك عربى و مصر ميگذشتند ، و بنابرين بلاد و مراكز عمدهء بازرگانى را همواره داشته است « 1 » . در حدود سال نهم هجرى و بعد از ان معلوماتى از وضع بازرگانى اين سرزمين بوسيلهء هيون تسنگ بما رسيده كه برخى از نكات آن در خور يادآورى است . در عصر هيون تسنگ طلا و نقره و يشم سپيد و مرواريد و عنبر و انواع جواهر و احجار گرانبها در ولايات مرزى هند و افغانستان تجارت ميشد « 2 » ، و در كاپيساى شمالى كابل ، امتعهء تجارتى اكثر بلاد متداول بود « 3 » . سه راه تجارتى : [ اول : ] از افغانستان به سرزمين هند ، سه راه تجارتى موجود بود : در شمال از وادى درياى كابل و كنر به راه باجور يا مجراى درياى كابل به وادى پشاور و سواحل اباسين ( درياى سند ) ميگذشتند ، و پايتخت ثانوى ؟ ؟ ؟ كابلشاهان ؟ ؟ ؟ بودا ؟ ؟ ؟ كهند ؟ ؟ ؟ يعنى ؟ ؟ ؟ ويهند در منتهاى اين وادى بر كنار درياى سند واقع و مركز مهم تجارتى بود ، كه

--> ( 1 ) - تمدن ايرانى 453 ( 2 ) - سى - يو - كى آخر كتاب دوم 150 ببعد ( 3 ) - همين كتاب 116 ببعد