عبد الحي حبيبى
33
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
ابو منصور افلح بن محمد بن خاقان كه امير گرديز بود ، حرب كرد ، و بسيار كشش كرد ، تا مردمان اندر ميان شدند ، و ابو منصور گروگان بداد ، و ضمان كرد ، كه هر سال ده هزار درم خراج بسيستان بفرستد ، و از آنجا بازگشت ، و سوى بلخ رفت و باميان بگرفت اندر 256 ه » « 1 » چنانچه بعد ازين روشن مىآيد ، اين افلح امير گرديز كه مورخ همشهريش از و ذكر مختصر نموده ، يكى از بقاياى امراى دودمان لويك بود . گرديزى علاوه بر ابو منصور افلح ، از يكنفر ديگر اين خاندان نيز نام برده است ، اين شخص ابو سهل مرسل بن منصور افلح گرديزى نامداشت ، كه از رجال دورهء سلطان محمود و مسعود در غزنه بود ، و در سنهء 421 ه چون سلطان محمود درگذشت ، و امير مسعود پسرش به نشابور آمد ، عهد و لواى القادر باللّه خليفهء بغداد را كه نشانهء شناسايى رسمى سلطنت بود - همين ابو سهل مرسل بن منصور بن افلح گرديزى آورد و امير مسعود مر مرسل را نيكو گفت و اميدهاى نيكو كرد . « 2 » ازين ذكر مورخ عصر غزنوى كه خودش هم گرديزى است آشكارا ميگردد ، كه بقاياى اين دودمان در دربار غزنويان نيز وجود داشته ، و رجال سياستمدار معروفى بودند ، كه امور سفارت و رسالت دربارها را به عهده داشتهاند . در سياستنامه : سياستنامه يا سير الملوك بو على حسن طوسى مشهور به خواجه نظام الملك وزير معروف سلجوقيان ( متوفى 485 ه ) كه در سنه 484 نوشته شده « 3 » در جائى كه جنگهاى الپ تگين را با اميران كابل و باميان و غزنه آورده گويد :
--> ( 1 ) - زين الاخبار گرديزى ورق 85 نسخهء خطى ( 2 ) - همين كتاب ورق 121 ب خطى ( 3 ) - مقدمهء سير الملوك ص 19 طبع هيوبرت دارك تهران 1340 ش .