عبد الحي حبيبى

466

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

صنايع خراسان و سرزمين مجاور آن تا مجارى سند ، در بين كشورهاى وسيع و پر ثروت پارس و هند و ماوراء النهر افتاده و در جنوب آن هم بحيرهء عرب با بندرهاى تجارتى بحرى بوده ، كه با سواحل افريقا و هند جنوبى تا سواحل هند و چين و خود چين كشتىرانى داشته است . در چنين حال مبادلهء اموال تجارتى و مصنوعات كشورهاى مختلف جهان در بازارهاى خراسان بوده و يا ازين راه به شرق و غرب و شمال انتقال مييافت ، كه صنعت‌كاران طبعا از مشاهده و ديدن آثار صنعتى متأثر ميشدند ، و در مصنوعات خود اثرهاى گوناگونى را مىپذيرفتند ، كه نتيجهء ثابت اين احوال ، تنوع آثار صنعتى و پرورش صنعت باشد ، و اينك ما در سطور آتى مطالعات خود را درين باره در كتب تاريخ دوام ميدهيم : منسوجات : صنعت پارچه‌بافى پنبه - كتان - پشم - ابريشم از زمان قديم درين سرزمين رواج داشته و ما در صفحات گذشته از قول هيون تسنگ و مورخان ديگر دورهء اسلامى اشاراتى را دربارهء منسوجات مختلف در نقاط متعدد خراسان ذكر كرديم . هيون تسنگ در سرزمين‌هاى شرقى مملكت از پارچه‌هاى كياو - شى - يى ( ابريشم كرم وحشى ) و از تسو - مو ( نوعى از HEMP - شاهدانه ) و كين - پو - لو ( كمبله ) كه از موى نفيس بز بافته مىشود ، و از هو - لا - لى ( پارچه موى يك حيوان وحشى ) كه از منسوجات خيلى نفيس و كمياب بوده صحبت مىكند « 1 » ، كه ما ازين سخن رواج

--> ( 1 ) - سى - يو - كى كتاب 2 ص 133