صنعت نساجى را در نواحى شرقى خراسان و مجارى درياى سند درك كرده ميتوانيم . طبرى گويد : در سنه 120 ه 737 م دهقان هرات هداياى گرانبهايى را در بلخ به حكمران تازى اسد بن عبد اللّه تقديم داشت ، كه در ان جمله ديباهاى مروى و هروى وقوهى هم بود « 1 » كه اين هر سه سرزمين به خراسان تعلق دارد . ابن اثير به شهرت منسوجات هرات اشاراتى دارد ، و مقريزى وقتى كه از انواع منسوجات معروف مصرى نام مىبرد ، در ان پارچه‌يى را بنام خراسانى در رديف نفايس زربفت و مخمل و غيره ميشمارد « 2 » ، و ازين پديد مىآيد ، كه منسوجات خراسانى تا مصر شهرت يافته بود . در شمال خراسان و ماوراء النهر صنعت بافندگى ابريشم در كمال عروج بوده و پارچه‌هايى با اشكال و تصاوير حيوانى با خطوط منكسر و زواياى ظاهرى ساخته ميشد ، كه سراورل ستاين عالم معروف انگليسى ، در كاوشهاى تركستان چين و كاشغر ، نمونهاى آن را بدست آورده و معتقد است ، كه از كارهاى سمرقند و بخارا بوده ، و مانند آثار صنعتى قرن دوم تا چهارم هجرى ايرانست . از نوع منسوجات منسوب به اين دوره پارچه ايست خراسانى از ابريشم و پنبه كه سابقا در فرانسه در كليساى سن زوش بوده ، و امروز در موزهء لوور پاريس است و بر ان به خط كوفى نوشته‌اند : « عز و اقبال للقايد ابن منصور بختگين اطال اللّه بقاءه » و شايد مقصد سردارى باشد ، كه در دربار عبد الملك بن نوح سامانى بود ، و بقول ابن اثير در سال ( 349 ه - 960 م ) كشته شد . اشكال و تزئينات اين پارچه عبارت از فيلهاى بزرگ و تصاوير طاووس و شتر است ، و از ان معلوم مىشود ، كه سبكهاى اسلامى ظهور نموده ، و در تزئين بافته‌ها ، حاشيه‌هايى با تصاوير حيوانات و بعضى خطوط و نباتات به كار رفته است . « 3 »

--> ( 1 ) - طبرى 5 / 465 ( 2 ) - خطط مقريزى 1 / 417 ( 3 ) - صنايع ايران بعد از اسلام 230 از دكتر زكى محمد حسن ترجمهء فارسى طبع تهران 1320 ش