اين ارمغانهاى يك دهقان هرات بود ، كه بدربار يك حكمران تازى در بلخ تقديم داشت ، و امتعهء گرانبهايى به ارزش پنج مليون بوده است ، حكمرانان عربى همواره از خراسان ، چنين خواسته‌هاى نفيس و ثمين بدست آورده‌اند ، چنانچه در اوائل نشر اسلام در خراسان و در عهد امويان در حدود 63 ه 682 م حكمران معروف و كريم عرب طلحة الطلحات خزاعى از دربار يزيد بن معاويه در سيستان والى بود ، و پيش او شاعرى بنام بو الاسد بيامد ، و بيتى چند در مدح گفت ، در دست طلحه دو ياقوت سرخ گرانمايه بود ، و يكى را كه به صد هزار درم ( تخمينا پنجصد هزار افغانى ) خريده بود ، بشاعر مذكور بخشيد ، و شاعر آن را بعراق برد ، و به صد و بيست هزار درم بفروخت . « 1 » از عصر حضرت معاويه كه عبد الرحمن بن زياد حكمران خراسان بود ، داستانى لطيف موجود است ، كه گرديزى آن را چنين نقل نمايد : « پس معاويه خراسان مر عبد الرحمن بن زياد را داد ، و عبد الرحمن از خراسان هشتاد بار هزار هزار درم جمع كرد و حجاج بن يوسف آن همه از وى بازستد ، و او را درويش كرد و چنين گفت مالك بن دينار : كه عبد الرحمن صد سال زندگانى خويش را هر روز هزار درم ساخته بود جز ضياع و تجمل . و حجاج او را به جائى رسانيد ، كه روزى بر خرى نشسته بود ، مالك او را پرسيد كه : آن همه مال تو چون شد ؟ گفت : بشد و اين خر نيز عاريت است . » « 2 » از سرزمينى كه يكنفر والى آن در زمان كم ، هشتاد مليون درهم ( در حدود چهار صد مليون افغانى ) فراهم آورده ميتواند قياس توان كرد كه وضع اقتصادى مردم آن چگونه غنى بوده است !

--> ( 1 ) - تاريخ سيستان 103 ( 2 ) - زين الاخبار خطى ورق 61 الف