درهم داد « 1 » و مولف نامعلوم تاريخ سيستان گويد : چون كاربر رتبيل ؟ ؟ ؟ گشت ، يك خروار زر هديه فرستاد ، و با دو بار هزار هزار ( دو مليون ) درم صلح كرد ، در حالى كه عبد اللّه بن اميه سيصد هزار درم ( در حدود يك و نيم مليون افغانى ) خاص براى خود ، هم از او گرفته بود « 2 » در سنه 60 ه مهلب بن ابى صفره ، امراى بومى خراسان را در شهرى از مرزهاى خوارزم محاصره كرد ، و با ايشان به بيست و اند مليون خراج و پنجاه مليون عوارض ديگر صلح نمود ، و هفتاد مليون درهم را با مرزبان مرو ، بدربار يزيد بن معاويه ارسال داشت . « 3 » در حدود 111 ه 729 م تميم بن زيد عتبى حكمران عربى در سند ، هژده مليون درهم طاطرى را در خزانهء سند فراهم يافت . « 4 » و از همين مبالغ ، وضع مالى خزانهء رتبيل و دهقانان خراسان را توان سنجيد ، كه بفاصله كم ، ده مليون افغانى از خزانهء رتبيلان زابل و هفتاد مليون از خراسان به فاتحان عربى حق الصلح پرداخته شده است . در عصر امويان و عباسيان وضع مالى خراسان بهتر شده ، و اين ولايت از منابع مالى مهم‌تر عمال تازى بوده است ، و بقول طبرى در سنه 120 ه 737 م تنها دهقان هرات در بلخ به حكمران عربى اسد بن عبد اللّه هدايايى را به قيمت يك مليون درهم ( - 5 مليون افغانى ) تقديم داشت ، كه در ان دو قصر از طلا و نقره و ابريق‌هاى سيمين و زرين و ديباهاى مروى و قوهى و هروى و كره‌يى از طلاى ناب بود ، و اين هدايا صحن خانه را پر كرده بود . « 5 »

--> ( 1 ) - فتوح البلدان بلاذرى 491 ببعد . بقول مقريزى وزن هر ده درهم شش تا هفت مثقال نقره بود و اگر قيمت يك مثقال نقره را پنج افغانى كاغذى حساب كنيم ، يك مليون درهم مساوى پنج مليون مليون افغانى كنونى باشد . ( 2 ) - تاريخ سيستان 108 ( 3 ) - طبرى 4 / 362 ( 4 ) - فتوح البلدان 542 ( 5 ) - طبرى 5 / 465