را خسرو دوم ساسانى به ياد گرفتن خراسان از تصرف هفتليان در حدود 613 م ضرب كرده است . بر يكى از مسكوكات هفتليان به پهلوى « خوره اپروت » ( فره افزود ) و بر رخ ديگر آن « هپتل خواتاو » و مرتان شاه كه نام يكى از شاهان هفتلى است منقوش است ، و بقول اونوالا ، اين مرتان شاه در ربع اول قرن هفتم مسيحى خويشتن را در زابلستان يفتل شاه خوانده بود ، و ممكن است حدس زد ، كه هيكل نيم تنهء مونث و هالهء نور سمبولى از كشور خراسان و مطلع الشمس عرب باشد « 1 » جغرافيانويسان عرب از قبيل ابن خرداذبه و مسعودى و اصطخرى و ابن حوقل و غيره هر يكى دربارهء وسعت خراسان مطابق وضع سياسى و تشكيلات دولتى آن وقت حرف زده‌اند ، كه از انجمله مطهر بن طاهر مقدسى ( حدود 355 ه ) گويد : خراسان از اقليم پنجم است كه از شهرهاى خراسان طراز ، نويكث ، خوارزم اسبيجاب شاش و طاربند و بخارا هم در ان داخل‌اند « 2 » و احمد بن عمر مشهور بابن رسته نيز كور خراسان را از طبسين و قهستان تا بلخ و طخارستان و شمالا تا بخارا و سمرقند و فرغانه و شاش ( تاشكند ) مىشمارد « 3 » و احمد بن واضح اليعقوبى ( متوفى بعد از 292 ه ) نيز كور خراسان را از جرجان و نشابور تا بلخ و طالقان و شمالا تا بخارا بقلم ميدهد « 4 » اما محمد بن احمد البشارى مقدسى ( 375 ه ) گويد . كه ابو زيد بلخى مولف صورة الارض كه امام اين فن است ، خراسان را بر دو جانب ( ماوراء و مادون نهر جيحون ) تقسيم نموده ، كه در جانب بالاى آن از فرغانه و بخارا تا صغد و شاش ( تاشكند ) هم داخل بود « 5 » و بقول مطهر بن طاهر طول خراسان از حد دامغان تا مجارى

--> ( 1 ) - آريانا سرطان 1326 ش بحوالت رسالهء اونوالا بر مسكوكات پهلوى هفتليان . ( 2 ) - البدو و التاريخ 4 / 52 ( 3 ) - الاعلاق النفيسه ص 105 ( 4 ) - تاريخ اليعقوبى 1 / 144 ( 5 ) - احسن التقاسيم فى معرفة الاقاليم 68