جمال رضايى
732
بيرجندنامه ( فارسى )
ز - z زار zar : زار ( 1 - ناتوان ، ضعيف ، لاغر ، 2 - آزار ، درد ، سوز ) . زارُامَده [ ن ] zaromade [ n ] : زار آمدن ( به معنى به درد و سوز آمدن ) . زَار zar : زهر ، سم ( مانند زَهر مار و كژدم و زنبور و . . . ) . زَاروّ zarow : زهر آب ( به معنى شاش ، ادرار ) . زَاف zaf : ضعف ، ناتوانى . زَافِرُا [ ن ] zafreo [ n ] : زعفران . زُخال zoxal : زخم . زَخ [ م ] zax [ m ] : زخم . زَخمِ زُخال zaxme zoxal : زخم و زخال . نك : زخال . زَخمِ زُخم zaxme zoxm : زخم . زَخمُو zaxmu : زخمى ( بسيار زخم ) . زَخمى zaxmi : زخمى ( مجروح ) . زَخينا zaxina : دلضعفه . زَرب zarb : ضرب . ( آسيب ، صدمه ، ضربه ) . زِرب zarb : زِبر ( درشت ، مانند پوست دست كه درشت شود ) . زَربِ زُرب zarbe zorb : ضرب ( آسيب و ضربه ) . زَرچُويه zarcuye : زردچوبه . زَردَابى zardabi : زردآبى ( صفرايى مزاج ) . زَردَالوُ : zardalu : زرآلو ( برگهء خشك زردآلو را خيس كرده با داروهايى بر روى سرِ كچل ضماد مىكردند . نك : تِلّه ) . زَردِزار zarde zar : زرد و زار . زَرد زَخ [ م ] zard zax [ m ] : زرد زخم . زَردَك zardak : زردك ، گزر ، هويج . زَردَك رِاگى zardake regi : زردَگ ريگى ( بيابانى ) . شقاقل . زَردَمبُو zardambu : زردنبو . زَردوّ zardow : زردآب ( 1 - صفرانك : زردَابى . 2 - خونابه ) . زَردوُكّى zardukki : بيمارى زردى ( يرقان ) . زَردى zardi : زردى ( يرقان ) . زِرِش [ ك ] zeres [ k ] : زرشك ( از آب زرشك براى كاهش فشار و چربى خون استفاده مىكردند . ) زِرنيخ zernix : زرنيخ ( مادّهء معدنى معروف ) . زِفت zeft : زفت ( صمغ حاصل از گياهان مختلف كه بر روى پارچه مىمالند و براى مداواى بيمارىهاى جلدى - از جمله كچلى - بر موضع مورد نظر مىچسبانند . نك : تِلّه ) . زَقّ Zaqq : زخ ، ژخ ( 1 - نالهء حزين ، نك : زَقنَاله . 2 - چرك و خون و ريم كه از زخم يا دمل خارج بشود ، نك : زَقّوّ ) . زُقّ zoqq : زُق ( درد ) . زَقنَاله : zaqnale : نالهء زار كه از درد برخيزد . زَقنَبُوت zaqnabut : ناگوار و كوفت شدن غذا . زَقّوّ zaqqow : زَقّاب ( خونابهء چركآلود كه