جمال رضايى

731

بيرجندنامه ( فارسى )

رِاگ‌مَاهى reg mahi : ريگ‌ماهى . ( ماهى سقنقور ) . رِاوَندِ چينى revande cini : ريوند چينى ( راوند چينى ) . رُبِ انار robe anar : رب انار ( براى درمان وَرم لثه ) . رِتوُبَت retubat : رطوبت . رِتوُبَتى retubati : رطوبتى . رِخته rexte : ريخته ( كاچى مانندى كه براى تازه عروس و زائو و . . . مىپزند . در فارسى اين واژه به معنى " شربت و دارويى است كه با شكر پرورده شده باشد " ) . رِزِش rezes : ريزش ( به معنى حملهء عصبى ، غشوه ) . رِشته reste : رشته ( كرم باريك و درازى كه در زير پوست پديد آيد . به مرضى كه باعث پديد آمدن اين كرم مىشود نيز " رشته " مىگويند ) . رِشك resk : رشك ( تخم شپش ) . رِشكوُ resku : پر رشك ( موى سر كه پر از رشك باشد ) . رَگ زَده [ ن ] rag zade [ n ] : رگ زدن ( فَصد ) . رَگ گُرُفته [ ن ] rag gorofte [ n ] : رگ گرفتن ( گرفتن و مالش دادن رگهاى شانه‌ها و گردن براى درمان اسهال ) . رَگِ نِگى [ ن ] rage negi [ n ] : رگ نگين ( عصب ميانِ ران ، سياتيك ، درد آن را با " شوك " دادن بوسيلهء سوزن لحاف‌دوزى داغ درمان مىكرده‌اند ) . رَنج ranj : درد . رِنج renj : لاغر و نحيف ( بيشتر به اين نوع كودكان گفته مىشود ) . رَنجوُر ranjur : رنجور ( بيمار ) . رَنجوُرى ranjuri : رنجورى ( بيمارى ) . روُشويه rusuye : روشوى ، روشور . نك : اسپِدا . روُكِتاب وا كِرده [ ن ] ruketabva kerde [ n ] : روى ( سر ) كتاب باز كردن براى تشخيص بيمارى كسى . روُناس runas : روناس ( به استخوان شكسته پس از تخته‌بند كردن و بستن آب روناس مىماليدند ) . ريخ rix : ريخ ، ريق ( مدفوع آبكى و روان ) . ريخ كوُنك rix kunak : ريخ ( ريق ) كونك ( اسهال ) . ريخُوكّ rixukk : ريقو ( مبتلا به اسهال ) . ريخوُكّى rixukki : اسهالى . ريش ris : ريش ( زخم و جراحت ) . ريش ريش ris ris : ريش ريش ( بسيار مجروح ) . ريشه دَوُنده [ ن ] rise davonde [ n ] : ريشه دوانيدن مانند سرطان ) . ريشه كه [ ن ] riseke [ n ] : ريشه‌كن ( نابود ) . ريشِى جوّز risey jowz : ريشهء جوز ( ريشهء درخت گردو ) . رِيهُا [ ن ] reyho [ n ] : ريحان ( سبزى خوردنى معروف ) .