جمال رضايى

427

بيرجندنامه ( فارسى )

آن داشت . استفاده از پاچين هنوز معمول است . 4 - پاره [ ن ] pere [ n ] ( پيراهن ) : پيراهن زنانه معمولا از پارچه‌هاى گلدار نازك دوخته مىشد و آن را روى « زيرجامه » ( زرجامه zer jome ) مىپوشيدند . پيراهن كه تا روى سرين را مىپوشاند معمولا با « شلوار » و ( تاماتنگ tamo tang ) پوشيده مىشد . پيراهن‌هاى زنان روستايى و كارگران معمولا كرباسى و گشاد بود . 5 - پيچّه picce ( پيچه ) : نوعى روىبند كه از موى سياه يال و دم اسب بافته مىشد و با بند نوارى كه داشت به پشت سر بسته مىشد . 6 - تاما [ ن ] tamo [ n ] ( تنبان ) : تنبانهاى زنانه را معمولا از دبيت مىدوختند به قسمتى كه تا روى پشت پا را مىپوشانيد و آن را زير « شلوار » ( شليته ) مىپوشيدند . پاچه‌هاى تنبان زنانه تنگ بود و به همين جهت آن را تاماتنگ tamo tang مىخواندند . به « دبيت » در گويش بيرجند « ديم dim » گفته مىشود . 7 - جراب jerab ( جوراب ) : پيش از آن‌كه جوراب‌هاى ماشينى به بازار آيد جوراب را خود زنان و دختران با ميل مىبافتند . جوراب‌هاى زنانه نخى ، پشمى ، يا كركى بود كه از نخهاى باريك بافته مىشد و رنگهاى متفاوت داشت . 8 - چادر cader ( چادر ) : بالاپوش معروف كه زنان آن را روى سر مىاندازند و از فرق سر تا پشت را مىپوشاند . چادر در آن زمان چند نوع بود كه برخى از آنها هنوز معمول است : 1 - 8 - ابايى abayi ( عبايى ) : اين نوع چادر را از پارچهء عبايى مىدوختند و از دو قسمت تشكيل مىشد : پايين تنهء آن مانند دامن بلندى بود كه با بندى به كمر بسته مىشد و بالاتنه آن را روى سر مىانداختند بدانسان كه سر و بالاتنه را مىپوشانيد . اين چادر را معمولا با « چاقچور » ( دلاق delaq ) مىپوشيدند و بيشتر مورد استفادهء طبقات بالا و احيانا متوسّط بود و براى رفتن به مجالس رسمى