جمال رضايى

180

بيرجندنامه ( فارسى )

1 - 5 - حوض اشكمبرآباد : اين حوض در جنوب شرقى روستاى اشكمبرآباد ( اشكمبرابا [ د ] eskambaraba [ d ] ) در كنار راه شوسهء بيرجند - مشهد و در دوازده كيلومترى شمال شرقى بيرجند واقع بود . 2 - 5 - حوض اكبريّه : « اكبريّه » روستايى بود در سه كيلومترى جنوب شرقى بيرجند كه محلّ سكونت « شوكت الملك » بود و امروز جنبهء « روستا » بودن خود را از دست داده و جزء شهر شده است . به فاصلهء كمى از ديوار شمالى باغ اكبريّه حوضى بود كه به نام اين ده شهرت داشت . اكبريّه را « كلاتهء سركار » ( كلاتى سركار kelatey sarkar ) هم مىگفتند . 3 - 5 - حوض اميرآباد : در سه كيلومترى جنوب بيرجند - يك كيلومتر مانده به « اميرآباد » حوضى بود كه به نام اين ده خوانده مىشد . 4 - 5 - حوض بجد : « بجد » روستايى است معتبر كه در هشت كيلومترى شرق بيرجند واقع است و راه بيرجند به زاهدان از كنار آن مىگذرد . نرسيده به بجد - بر كنار اين راه - حوضى بود كه به نام اين ده ناميده مىشد . 5 - 5 - حوض بهرمان : بر سر راه « اسفهرود » ( اسپيرود espirud ) كه در دوازده كيلومترى شمال شرقى بيرجند واقع است حوضى بود كه آن را مرحوم « حسن آقا بهرمان » ( از مالكان اين ده ) ساخته بود و از اينرو به آن « حوض بهرمان » مىگفتند . 6 - 5 - حوض بىخير : در پنج كيلومترى شمال شرقى بيرجند بر سر راه كاروان‌رو و شوسهء آن وقت بيرجند به مشهد حوضى بود كه هيچ‌وقت كسى آن را پرآب نكرده و خيرش به رهگذرى نرسيده بود . بدين لحاظ به آن « حوض بىخير » مىگفتند . سبب خالى ماندن هميشگى اين حوض اين بود كه نه در نزديك آن دهى بود كه از آب كاريز آن ، آن را پر كنند و نه از حدود آن سيلى - بزرگ يا