كوچك - مىگذشت . 7 - 5 - حوض چشمهء چقوكّى : در هشت كيلومترى شمال شرقى بيرجند - در غرب راه شوسهء بيرجند به مشهد - و در ميان تپّه‌ها - چشمهء بسيار كوچكى بود كه به علّت آب بسيار كم آن به « چشمهء چقوكّى » ( گنجشكى ) معروف بود . در نزديكى اين چشمه و بر كنار راه حوضى بود كه به اسم چشمهء مزبور خوانده مىشد . 8 - 5 - حوض چهكند : اين حوض در سه كيلومترى جنوب غربى شهر بر سر راه « چهكند » واقع و به نام اين روستا معروف بود . 9 - 5 - حوض حاجىآباد : در نزديكى حاجىآباد شرق بيرجند - كه اندكى بيش از ده كيلومتر با شهر فاصله دارد - حوضى بود كه به اسم اين ده خوانده مىشد . به اين روستا « كلاتهء حاجىآباد » ( كلاتى هاجى kelatey haji ) هم مىگويند . 10 - 5 - حوض خول دراز : اين حوض در دشت « بجد » در شرق بيرجند واقع است و پوشش سقف آن هرمىشكل ، بلند ( دراز ) و نوك‌تيز است و در رأس آن هرم سوراخى براى هواكش تعبيه شده است . وجه تسميهء اين حوض به « خول دراز » همين است . چون « خول » در گويش بيرجند به معنى « تيزهء » سر گنبد و هرم پوشش اتاق ، آشپزخانه ، دودكش و امثال آنست و به سوراخى كه در آن ايجاد مىكنند نيز گفته مىشود « 1 » . 11 - 5 - حوض رزگ / رزگى : بر سر راه « رزگ » كه در قسمت جنوب شرقى بيرجند در كوه باغران واقع است ، حوضى بود كه به نام اين روستا آن را « حوض رزگ » يا « رزگى » مىناميدند .

--> ( 1 ) . نك : « واژه‌نامهء گويش بيرجند » .