نام « حكيم نزارى » را تودهء مردم « هاكم مزارى hakem mazari » ( در بيرجند ) تلفّظ مىكرده‌اند . بىگمان اين دگرگونى كه در تلفّظ نام او در گويش بيرجند روى داده و تبديل « نزارى » به « مزارى » در « مزار » شدن مقبرهء او بىتأثير نبوده است . مقبرهء حكيم نزارى در قبرستان بسيار قديمى و شرقى بيرجند قرار داشت و تا دههء دوم اين سده كه آن گورستان متروك تخريب نشده بود هنوز برجاى بود و برخى از مردم شهر - حتّى خواصّ - شبهاى جمعه به زيارت آن مىرفتند و در آنجا شمع مىافروختند و نذر و نياز مىكردند . به نوشتهء مرحوم « آيتى » در « بهارستان » : اين مقبره كه به مرور زمان كهنه و فرسوده شده بود به همّت و هزينهء حاج محمّد حسين ملك ( ملك التّجّار ) تعمير گرديده و ميرزا محمّد حسين سالك كه شاعرى بنام بوده بدين مناسبت قصيده‌اى سروده كه بر اطراف بقعه كتيبه شده ، « سالك » در اين قصيده سال اين مرمّت و تعميرات را 1340 ( هجرى قمرى ) ياد كرده است « 1 » . هنگامى كه در دههء دوّم اين سده گورستان قديمى و متروك شهر تخريب گرديد و در قسمتى از آن « باغ ملّى » احداث شد « 2 » مقبرهء نزارى نيز مانند ساير مقبره‌ها و قبرهايى كه در آن قسمت بود از ميان رفت ، ابتدا در شمال شرقى محلّ قبر او نقطه‌اى را معيّن و روى آن را گل‌كارى نمودند تا نام و ياد « نزارى » فراموش نشود . چندى بعد در اين « باغ ملّى » ساختمانى براى فرماندارى و شهردارى ساخته شد كه سال‌ها محلّ اين دو اداره بود . پس از چندين سال « بانك ملّى ايران » اين « باغ » و ساختمانهاى آن را خريد و بنايى متناسب با كارهاى خود در آن ساخت و شعبهء اصلى خود را در آنجا داير نمود . سال‌ها بعد به درخواست برخى از دوستداران شعر و ادب فارسى و پشتيبانى و پىگيرى برخى متنفّذان شهر و موافقت بانك ملّى ايران در همان محل گل كارى شده كه در كنارهء غربى خيابان نزارى ( شهداى كنونى ) بود توسّط « انجمن آثار ملى » ساختمان كوچكى به نام « آرامگاه حكيم نزارى » ساخته شد كه هم‌اكنون برجاى است و به همين نام خوانده مىشود ولى ديگر جنبهء مزار ندارد و كسى به « زيارت » آن نمىرود و تنها مورد توجّه و بازديد جهانگردان و سيّاحان است . 4 - خواجهء خضر ( خاجى خزر xajey xezr ) : در گوشهء جنوب غربى « حسينيّهء شوكتيّه » و در شمال ميدانى كه گاه به اسم « خواجهء خضر » و گاه به نام « قورخانه » و نيز گاهى « ميدان تلگرافخانه » ناميده مىشد تكيه مانندى قرار داشت

--> ( 1 ) . نك : « بهارستان » . آيتى . چاپ دوم . صص 338 - 337 . ( 2 ) . نك : همان كتاب . ص 338 .