حسين مدرسى طباطبائى
40
برگى از تاريخ قزوين ( فارسى )
بارى - در فاصلهء ميان دالان و ايوان شمالى حوض بزرگى از مرمر است و تمام كف حياط صحن و ازارهها و كف طاقنماها و حجرات با قطعات بزرگ سنگ مرمر مفروش است . در برابر در بزرگ شمالى كه مدخل صحن است جلو خان هلالى شكلى به درازاى 18 متر و پهناى ده متر ساخته شده كه ازاره و روسازى آن از سنگ مرمر است و كف جلو خان را سنگقلوه فرش كردهاند . . . سر در شمالى آستانه را با كاشىهاى رنگارنگ زينت داده ، شش ستون كه نوك هريك از آنها منارهء كوتاهى است با دو منارهء كوتاه ديگرى كه در انتهاى دو ضلع ديوار شمالى است و با كاشىهاى خوشرنگ ساخته شده تزيينات قسمت شمالى صحن را تكميل مىكند . عمارت بقعه كه در وسط محوطه يا صحن قرار دارد از سه جانب مستوى الشكل و از سوى جنوب متمايل است . در شمال اين بنا ايوان بزرگى است به درازاى تقريبا بيست و پهناى هفت و بلندى ده متر كه قسمت شمالى آن را دو ستون « 1 » چوپى منقش نگاهدارى مىكند . سقف ايوان نيز خوانچهپوش و نقاشى شده بود كه اكنون به كلى ريخته است . ديوار جنوبى تماما آينهكارى و پوشش سقف ايوان شيروانى از آهن سياه است . دو سوى خاورى و باخترى ايوان دو كفشكن وسيع بنا شده و به وسيلهء پله به كف حياط اتصال دارد . بالاى كفشكنها يعنى اشكوب دوم دو شاهنشين ساخته شده كه از شمال به حياط و از مشرق و مغرب به ايوان مشرف است . در ديوار جنوبى هريك از كفشكنها پنجرهاى از كاشى معرق به كاررفته كه از نظر صنعت قابل توجه است . پشت كفشكنها دو حجره واقع است كه در آنها از رواق شمالى است . شكل داخل حرم به صورت دوازده ضلعى است و در چهار جانب آن چهار
--> ( 1 ) . كذا . درست : چهار ستون .