حسين مدرسى طباطبائى

41

برگى از تاريخ قزوين ( فارسى )

رواق بنا شده كه در ورود به حرم از ايوان و رواق شمالى است . در ازاره‌هاى رواق شمالى و ايوان و كفشكن‌ها و كف آنها همچنين ازاره‌هاى خارج بنا تماما سنگ‌هاى مرمر بزرگ و پربها به كار رفته كه بعضى از قطعات آن داراى نفاست خاصى است . ازارهء داخل حرم و محوطهء زير گنبد را با كاشىهاى گل و بوته‌اى برجسته زينت داده و كف آن را با كاشىهاى كتانى مفروش كرده‌اند . مساحت صحن و بقعه : ساختمان اصلى بقعه كه در وسط واقع شده 60 / 730 متر مربع ( قاعدتا بايد 700 ذرع باشد ) ، ارتفاع تا زير گنبد 8 متر ، مساحت محوطهء صحن 4100 متر مربع ، مساحت ساختمان ده باب حجرات شمالى 390 متر مربع ، مساحت ساختمان طاق نماهاى دور تا دور محوطهء صحن 60 / 589 متر مربع . مساحت كليهء بنا 20 / 5810 متر مربع است » « 1 » . * * * اينك وصف كتيبه‌ها و آثار مورخ اين مزار به ترتيب قدمت : 1 ) صندوق منبت مرقد شريف كه از قرن نهم است و از نفايس آثار هنرى شمرده مىشود . اين صندوق را بنابر آنچه در كتيبه‌هاى بدنهء شرقى آن ( پايين پا ) ديده مىشود دو برادر هنرمند به نام‌هاى استاد على و استاد بايزيد فرزندان بابا خواجه تبريزى به سال 806 ساخته و پرداخته‌اند . گرداگرد بدنه‌هاى چهارگانهء اين صندوق ، در چهار لبهء اضلاع هر بدنه ، كتيبه‌هايى است كه بخشى از آن ( كتيبه لبهء بالاى مرقد در دو جانب غربى و شمالى ) مشتمل بر نام و نسب امام‌زاده ، و باقىمانده منظومه‌اى است در ثناى معصومان چهارده‌گانه . متن اين كتيبه‌ها در كتاب مينودر هست « 2 » و چون نكته‌اى تاريخى ندارد

--> ( 1 ) . مينودر : 653 - 656 . ( 2 ) . ص 659 ، ليكن با اغلاط بسيار زياد كه البته ناشى از آن است كه در آن ايام