لطف الله هنرفر
88
اصفهان ( فارسى )
فلكى طالع اصفهان ، يعنى برج قوس ، را نشان مىدهد كه عبارت است از صورت دو نيمتنهء تيرانداز مرد با پوشش متداول دوران صفوى با تنهء شير يا ببر و دم اژدهايى كه دهان خود را به طرف تيرانداز گشودهاست و حلقوم او آماج تيرى است كه از كمان تيرانداز خارج مىشود . در روزگاران بسيار كهن و در بين ملل متمدّن قديم دنيا و از آن جمله يونان و روم متداول بوده است كه براى شهرهاى مشهور خود طالع و زايچهاى قائل بودند و تصور فلكى آن را بهطورى از زمين مشاهده مىكردند برفراز بناهاى مهم و سردرهاى باعظمت شهرهاى خود نقش مىكردند . طالع شهر تاريخى و كهن اصفهان هم برج قوس بوده است كه در آسمان به همين صورتىكه در سردر قيصريه هماكنون مشاهده مىشود ، نمايان مىشده است . به هنگام انتخاب اصفهان براى پايتختى شاه عباس اول اين تصوير فلكى را برفراز سردر باعظمت بازار قيصريه ، كه زيباترين بازارهاى عهد صفويه است ، به نمايش گذاشتهاند . در بين جهانگردان اروپايى دوران صفوى ، كسى كه بيش از همه به توصيف بازارها پراخته است ، شواليه ژان شاردن فرانسوى است ، كه
--> هماكنون نيز به كارگيرى اين اصطلاح در بين معماران و استادان تزيينات وابسته به معمارى ايرانى ، مانند كاشيكارى و گچبرى و نقاشى متداول است . اصطلاح كاشى معرق نيز مترادف با كاشى از نوع موزاييك است .