لطف الله هنرفر

86

اصفهان ( فارسى )

بعد از انتقال كتابخانهء سارويهء اصفهان به بغداد ، تا مدتى شيخ ابو سليمان اوراقى از آن را در اختيار خود داشته است . محمد بن اسحاق « 1 » گويد : « يكى از اشخاص موثق به من خبر داد كه در سال سيصدوپنجاه هجرى ، سقفى خراب گرديد كه جايش معلوم نشد ، زيرا از بلند بودن سطح آن گمان مىكردند كه درون آن خالى نيست ، تا زمانى كه فرو ريخت و از آن كتاب‌هاى زيادى به دست آمد كه هيچ‌كس توانايى خواندن آن را نداشت و آنچه من با چشم خود ديدم و ابو الفضل بن عميد در سال چهل‌واندى آن‌ها را فرستاده بود ، كتاب‌هاى پاره‌پاره‌اى بود كه در باروى شهر اصفهان ميان صندوق‌هايى به دست آمده و به زبان يونانى بود و كسانى كه آن را مىدانستند ، مانند يوحنا و ديگرى آن را استخراج نموده و معلوم شد كه نام سربازان و جيرهء آنان است و آن كتاب‌ها چنان متعفن بود كه گويا تازه از دباغى درآمده ولى پس از آن‌كه يك سال در بغداد ماند خشك شده و تغيير كرد و عفونتش بر طرف گرديد و پاره‌اى از آن‌ها اكنون نزد شيخ ابو سليمان موجود است . گويند سارويه يكى از بناهاى محكم باستانى است كه ساختمان معجزه‌آميزى دارد و در مشرق چون اهرام مصر در مغرب از حيث عظمت و شگفتى است . از بخشى از اين روايت چنين بر مىآيد كه گويا در اواخر دوران ساسانى كه شايع شده بود هزارهء زرتشتيان نزديك شده است ، صاحبان برخى از كتابخانه‌ها ، كه در انتظار نابسامانىها و قتل و غارت‌هاى آخر زمان بودند ، كتاب‌هاى خود را پنهان كرده بودند تا به آن‌ها آسيبى نرسد . » « 2 » برج قوس طالع شهر تاريخى اصفهان بناى قيصريه ، در شمال ميدان نقش جهان اصفهان ، به معمارى استاد

--> ( 1 ) . محمد بن اسحاق النديم وراق ، معروف به ابن النديم ( متوفاى 378 ه ق ) ، مؤلف الفهرست . ( 2 ) . بهرام فره‌وشى ، ايرانويج ، انتشارات دانشگاه تهران ، آبان 1370 .