لطف الله هنرفر

287

اصفهان ( فارسى )

« آقا » يا محقق بهبهانى كه او را استاد الاكبر نام داده‌اند از فقهاى بزرگ اسلام در قرن دوازدهم است . اصل او از بهبهان و تولدش در اصفهان به سال 1118 بوده ، پدرش از علما و فضلاى اصفهان است و مدتى نزد محقق شيروانى و علامهء مجلسى شاگردى نمود . مادرش دختر آقا نور الدين نوادهء محمد تقى مجلسى است و از اين‌رو مجلسى اول را جد و مجلسى دوم را خال مىخواند . تحصيلات محقق بهبهانى مدتى نزد پدرش بود و زمانى هم در كربلا به تحصيل پرداخت و آن‌گاه در كرمانشاه اقامت جست . بسيارى از بزرگان فقهاى شيعه مانند سيد مهدى بحر العلوم و شيخ جعفر نجفى كاشف الغطاء ، آقا سيد محسن كاظمينى ، ميرزا ابو القاسم قمى صاحب كتاب قوانين ، ملا محمد مهدى نراقى ، حاجى محمد ابراهيم كلباسى ، حاج سيد محمد باقر شفتى معروف به حجت الاسلام ، شيخ ابو على صاحب كتاب منتهى المقال ، شاگرد وى بوده‌اند و از محضر درس او استفاده نموده‌اند . محقق بهبهانى در فقه و اصول و كلام و بسيارى از معارف اسلامى علامهء وقت بود ، به حدى كه او را استاد اكبر و معلم بشر ناميدند . وى در حدود شصت تأليف دارد كه به بعضى از آن‌ها اشاره مىگردد : شرح مفاتيح ، حاشيه بر مدارك ، حاشيه بر شرح ارشاد اردبيلى ، حاشيه بر وافى ، رساله در اصل برائت ، حاشيه بر معالم ، حاشيه بر تهذيب ، رساله در اجتهاد ، رساله در طهارت و صلوة و زكات و خمس و صوم به فارسى ، رساله در حل شبهه ، جبر و اختيار ، رساله در استجباب نماز جمعه و غير اين‌ها . وفات محمد باقر بهبهانى به سال 1206 تا 1208 اتفاق افتاده و در رواق شرقى صحن مطهر حضرت امام حسين مدفون شده . محقق بهبهانى داراى دو پسر بود ، يكى به نام آقا محمد على از علماى معروف كرمانشاه و ديگر به نام آقا عبد الحسين از فقها و علماى معروف همدان . حاج سيد محمد باقر حجت الاسلام - حاج سيد محمد باقر بن