لطف الله هنرفر

244

اصفهان ( فارسى )

موروثى بود . خانوادهء تركه در اصفهان به علم و دانش مشهور بودند ، مخصوصا دو نفر از آن‌ها يكى خواجه صائن الدين على بن محمد بن محمد تركه ، كه فقيهى صوفى مشرب بوده و در علوم حكمت و معقول و منقول و همچنين تصوف و عرفان تبحرى كامل داشته است . دوازده رساله به عربى و بيش از هفده كتاب به فارسى دارد . از جمله تأليفاتش : شرح فصوص الحكم محى الدين عربى ، شرح تمهيد القواعد تأليف جدّ او ، شيخ ابو حامد افضل الدين تركه ، كتاب نفثة المصدور و المفاحص را بايد نام برد . وى به عربى و فارسى شعر مىسروده ، ولى دراين باره معروفيت ندارد . وفات او به سال 830 يا 836 اتفاق افتاده است ؛ در كتاب الذريعه و حبيب السير ، فوت او سال 830 ضبط شده ، ولى مرحوم ملك الشعراء بهار در كتاب سبك‌شناسى سال 836 را ترجيح داده است . ديگر ، خواجه افضل الدين محمد صدر تركه اصفهانى مترجم كتاب ملل و نحل شهرستانى ، كه يكى از بزرگان و دانشمندان و قضات مشهور و از سادات جليل القدر اصفهان بوده و به احتمال قوى برادر يا پسر عم سيد صائن الدين مىباشد . خواجه افضل الدين تركه در سال 850 به امر شاهرخ تيمورى در ساوه به دار آويخته شد . پير جمال الدين احمد - جمال الدين احمد اصلا اردستان اصفهان بوده و پير جماليه منسوب به او مىباشد . وى از محققين و عارفين بزرگ اصفهان بوده كه در قرن نهم مىزيسته و به پير مرتضى على اردستانى ارادت مىورزيده است . جمال الدين غير از مراتب سيروسلوك و مقامات عرفانى در حكمت و عرفان ، داراى تصانيف زيادى از نظم و نثر است . حاجى نايب الصدر در كتاب طرائق الحقايق 23 كتاب او را بر شمرده است از آن جمله : كشف الارواح ، تنبيه العارفين ، محبوب الصديقين ، مشكوة المحبين ، مهرافروز ، نور على نور ، ناظر و منظور ، ديوان قصايد و غزليات ، مفتاح الفقر ، و نهاية الحكمه و غيره .