لطف الله هنرفر
10
اصفهان ( فارسى )
است ، منظره آنرا نمودار مىكند . گفتهاند كه جنگ اسكندر با دارا در اين نقطه واقع شده است . تنگ و گردنه - گردنههاى معروف اطراف شهر عبارت است از : گردنهء گاوميش ، گردنه رخ و تنگ بيدكان كه در سر راه اصفهان به بختيارى واقع شدهاند : تنگ بيدكان ، به طول 12 كيلومتر ، در كوه بيدكان واقع شده و در مدخل آن آب بسيار گوارايى جريان دارد . و راه شوسهء اصفهان به شهر كرد از اين تنگ مىگذرد . گردنهء رخ ، در شمال غربى كوه رخ واقع شده و راه شوسهء جديد الاحداث اصفهان به شهرضا و شيراز از آن مىگذرد . تنگ لاشتر ، كه عامهء مردم اين تنگ را لارشتر مىنامند ، به طول شش كيلومتر بين كوه كلاه قاضى و كوه لاشتر ، كه راه شوسهء اصفهان به شهرضا و شيراز از آن مىگذرد ، از گردنههاى خيلى نزديك به شهر است . گردنهء گاوپيسه ، تقريبا در يك فرسخى جنوب باغ وحوش و گردنهء آب نيل ، بين اصفهان و قريهء پير بكران از گردنههاى سهل العبور اصفهان در جنوب غربى اين شهر و در بلوك لنجانات واقع شده است . ديگر از گردنههاى معروف ، گردنهء مورچهخورت در شمال اصفهان و تنگ اشترگان ، ديزى از دههاى لنجان عليا و دهكدهء اشترگان است . گردنههايى كه از شهر فاصلهء بيشترى مىگيرد ، بيشتر در ناحيهء كوهستانى چهارمحال و فريدن واقع شدهاند و مشهورترين آنها عبارت است از : گردنهء خراجى كه از قهفّرخ به شلمزار مىرود و گردنهء مرداركش بين شلمزار و پشتكوه و گردنهء تل بين پشتكوه و ايذه ( مال امير سابق ) و گردنهء ساطعى و گردنهء بازفت بين خاك اصفهان و گرمسير . گردنههاى امامزاده و گاوجفت و بارز و آب ملخ در كوههاى فريدن واقع شده و محل عبور طايفهء موگويى و چهارلنگ به پشتكوه است . گردنههاى ديگر عبارت است از : گردنهء دزدان در كوههاى آخورهء عليا ، گردنهء سرخ و آب گرم سر راه كرون به چادگان فريدن ، گردنهء آب پونه و