سفرنامهء پيترو دولاواله « 1 » ، جهانگرد ايتاليايى كه هر دو در آن مجلس همراه شاه بوده‌اند بر مىآيد ، چنين است : روز چهارشنبه ، ششم رجب سال 1028 ، شاه عباس سفيران هندوستان و اسپانيا و روسيه و انگلستان و سفير ازبك و برادرزاده شريف مكه را كه در اصفهان بودند با همراهان هريك به تماشاى چراغانى شهر دعوت كرد . همگى نزديك غروب در ميدان نقش جهان گرد آمدند و شاه عباس نيز سوار بر اسب در ميدان حاضر بود . پس از آن‌كه ساعتى به صحبت و گردش گذشت و چراغ‌هاى ميدان و بازار روشن شد ، شاه مهمانان خود را به درون بازار برده در آنجا همگى از اسب به زير آمدند و همراه شاه به قهوه‌خانه‌اى رفتند . قهوه‌خانه وسيع بود و ديوارهايى به سفيدى برف داشته ، چراغ‌ها و مشعل‌هاى بسيار از هر سوى قهوه‌خانه مىدرخشيد و چراغ‌هايى كه از سقف گنبدىشكل آن‌جا فرو آويخته بودند ، مانند ستارگان آسمانى به‌نظر مىرسيد . ميان قهوه‌خانه نيز حوضى بزرگ بود كه عكس چراغ‌هاى سقف در آن منعكس مىشد و زمين هم از انعكاس چراغ‌ها و آيينه‌ها و شمع‌هاى سقف و ديوار و مشعل‌هايى كه در اطراف حوض نهاده بودند ، چون آسمانى پرستاره مىنمود . در اطراف قهوه‌خانه طاق‌نماهايى ساخته بودند كه با فرش‌هاى گوناگون مفروش و نشيمن مشتريان و تماشاگران بود . شاه عباس در يكى از اين طاق‌نماها بر فرشى گران‌بها نشست و سفيران هندوستان و اسپانيا را كه از ديگران محترم‌تر بودند ، با خود به آن‌جا برد . سفير عثمانى در طرف چپ او قرار گرفت و سفير اسپانيا را كه نمىتوانست مانند ايرانيان بر زمين بنشيند ، در گوشه‌اى مقابل خود روى صندلى اذن جلوس داد . در طاق‌نماى

--> ( 1 ) . Pietro della Valle