لطف الله هنرفر
136
اصفهان ( فارسى )
قهوهخانهء بابافرّاش ، قهوهخانهء حاجى يوسف ، قهوهخانهء باباشمس كاشى ، قهوهخانهء طوفان مشهور بوده است . از شاعرانى كه در عهد شاه عباس در قهوهخانهء شاهنامه مىخواندند ، يكى ملا مؤمن كاشى معروف به يكهسوار بوده كه وضع و لباس و اطوار خاصى داشته است . اين مرد قبايى باسمهاى با حاشيههاى رنگارنگ مىپوشيده و طومارى به سر مىزده و بدين شكل به قهوهخانه مىرفته و شاهنامه مىخوانده و قسمتى از آنچه در اين كار نصيبش مىشده را به درويشان و مستمندان مىداده است . يكى ديگر ميرزا محمد بواناتى فارسى بوده كه در قهوهخانه داستان حمزه را مىخوانده . قصّهگويى و مدح على عليه السلام و داستانپردازى و گفتارهاى دينى هم در قهوهخانهها مرسوم بوده است . شاعران و مدّاحان و نقّالان در ميان قهوهخانهها بالاى منبر يا چهارپايهاى مىايستادهاند ضمن خواندن شعرها و يا نقل داستانها عصايى را كه در دست مىداشتند به وضعى خاص حركت مىدادهاند . شاه عباس در آغاز سال 1028 هجرى چندى در فرحآباد مازندران به سر برده بود . در اين مدت سفيرانى از هندوستان و اسپانيا و روسيه و عثمانى به ايران آمده و برخى از ايشان در انتظار بازگشت شاه از ولايات شمالى كشور در قزوين و اصفهان مانده بودند . شاه در سوم ماه رجب آن سال از مازندران به اصفهان آمد و سه روز بعد كه سفيران هند و عثمانى و روسيه از قزوين به پايتخت مىآمدند با تشريفات بسيار به استقبال ايشان رفت و پس از آن نيز چند شبانهروز مهمانان خود را به تماشاى آتشبازى و چوگان و بازىهاى ديگر دعوت كرد . از آن جمله در شب پنجشنبه هفتم ماه رجب ، خان عالم سفير نور الدين محمد جهانگير ، پادشاه هندوستان و دن گارسيا دوسيلوا فيگروا ، سفير فيليپ سوم پادشاه اسپانيا و سفيران عثمانى و روسيه و جمعى از كشيشان عيسوى را با چند تن از مهمانان عالىقدر بيگانه با خود به يكى از قهوهخانههاى ميدان نقش جهان برد . گزارش اين پذيرايى به طورى كه از سفرنامهء دن گارسيا ، سفير اسپانيا و